Edge of the world (aka Rajah) - Michael Haussman

Edge of the world op IMDb (5,4)

Edge of the world op Moviemeter (2,86)
 Edge of the world op Wikipedia

Grote dromers hebben het in de geschiedenis van de mensen altijd afgelegd tegen machtswellust. Soms lijkt het lang goed te gaan maar op een gegeven moment moet de pionier toch buigen voor de krachtig draaiende machines van de macht. En toch...toch is er soms een lichtpuntje. Kijk naar deze op waarheid gebaseerde avonturenfilm.

Jaren 30, 19e eeuw. Het Britse rijk was het machtigste imperium ter wereld, het bevoer de wereldzeeën om te onderzoeken of er nog idyllische plekjes te vinden waren die ze aan hun zegekar konden binden. Ontdekkingsreiziger James Brooke hoort weliswaar tot die zeemacht, maar in hem schuilt een andere inborst: hij is meer geïnteresseerd in de darwinistische kant van het ontdekken. Nieuwe volken, nieuwe gebruiken, bijzondere dieren en dito natuur. Hij belandt - aan de boorden van het grote eiland Borneo- in Sarawak (een gebied dat we nu als het sultanaat van Brunei kennen). Met zijn twee kompanen gaat hij aan land en hij weet niet wat hij ziet. Wilde inlanders met gruwelijke rituelen maar hij ziet ook een 'hogere macht": deze mensen leven mét en van de natuur. Hij verdiept zich en raakt dermate betrokken dat we al snel zien dat hij nooit meer weg wil, nooit meer terug naar het stijve Albion.
De inlanders zien perspectief en benoemen hem tot hun nieuwe leider, hun Rajah. Dit zeer tot teleurstelling van de woeste Mahkota, die zichzelf eigenlijk al op die stoel zag. Het lukt Brooke om - op basis van hoge ethische normen- een soort beschaving op te bouwen langs de boorden van de woeste rivier, maar we weten dat dit niet lang zal duren. We weten dat Mahkota op wraak zint en dat hij daar een aantal primitieve stammen voor zal inzetten om dat te bereiken.

Met: Jonathan Rhys-Meyers, Josie Ho, Dominic Monaghan, Ralph Ineson, Bront Palarae, Otto Farrant

FIN - song : Will Bates - Rajah of Sarawak

The Promise - Daan Veldhuizen

The Promise op IMDb (8,5)
 The Promise op Moviemeter (3,50)

The Promise op Movies that Matter

Aangrijpende documentaire over een hoofdstuk uit de Nederlandse koloniale geschiedenis. Een hoofdstuk dat voor een enorm deel onderbelicht is gebleven, alleen al om die reden is het goed dat regisseur Daan Veldhuizen helpt om de laakbare houding (of beter: voor een flink deel laakbare houding) van Nederland op de pijnbank te leggen. 

De film begint met een veelzeggend citaat van schrijver/filosoof Jean Jacques Rousseau : 

Elk verhaal heeft vier kanten: jouw kant, hun kant, de waarheid en tenslotte wat er echt gebeurde. 

Veldhuizen deelt de documentaire op in deze vier hoofdstukken en gaandeweg wordt duidelijk wat er had kunnen gebeuren, wat er eigenlijk moest gebeuren en wat er daadwerkelijk gebeurd is. Als inwoner van de stad die nog steeds kolonisator/moordenaar Jan Pieterszoon Coen met een standbeeld vereert, mag ik niet verrast zijn door de nalatigheid die Nederland toepaste op een andere kolonie. 

We zien eerst de wetenschappers aan land komen op het afgelegen eiland van West-Papua, het tegenwoordige Irian Jaya. Stichtelijk en stichend werk, antropologisch werk leek het devies. We kwamen er handel en welvaart brengen, we zouden de bosjesmannen wegtrekken uit de prehistorie. Toen Nederland vervolgens de oorlog aanging met het vrijheid zoekende Indonesië deed men West-Papua de belofte dat ze ooit een vrij en onafhankelijk volk zouden zijn, Nederland zou zich daarvoor inzetten. Een flink deel van het vervolg kent u: Nederland verloor die oorlog, verloor zijn invloed in die regio én verloor zijn inkomsten uit die regio. Dat zou allemaal nog niet zo'n probleem zijn als niet bleek dat de Indonesische praatjesmaker Soekarno met harde hand de Papoea's ging onderdrukken. Een bloederige vrijheidsstrijd begon, een diaspora begon. Indonesië zocht steun bij de VS, die vonden dat Nederland zich toch al niet zo goed gedragen had in de koloniale strijd en betoonden daarom hun steun aan Soekarno. Het ontnam Nedeland de mogelijkheid om de belofte aan Westelijk Nieuw-Guinea (zoals het gebied toen nog heette) ook maar enigszins na te komen. Nederland vond het wel best, Irian werd een Indonesisch wingewest waar Amerikaanse bedrijven de rijkdom aan grondstoffen kwamen incasseren. Ja precies, ook toen al.

Gezien in : Cinema Oostereiland

Pulang - Martin Schwab

Pulang op IMDb (6,9)
 Pulang op Moviemeter (3,08)

Sympathieke telefilm, erg jammer van het zeer matige acteerwerk. Het verhaal is an sich echter boeiend genoeg om dit toch tot het einde af te kijken. 

Daar zit je dan, met je vader in de auto naar het dorp waar hij opgroeide. Robin's vader Agus wil een nieuw leven daar starten, na de breakup met zijn vrouw. Robin wil echter zo gauw mogelijk terug naar haar moeder en naar het levendiger Amsterdam. Voor Agus lijkt er echter geen weg terug.

Wat er precies allemaal is gebeurd, daar komt Robin niet zo gauw achter maar ze merkt dat haar vader sporen heeft achtergelaten in de Molukse gemeenschap in zijn oude dorp. Vader en moeder reageren stug op zijn terugkeer, zijn oude vrienden zijn zelfs agressief. Voor Robin des te meer reden om terug te willen, maar Agus manipuleert er op los zodat zijn ouders het idee krijgen dat hun zoon echt zijn leven zal gaan beteren. Stukje bij beetje ontdooit Robin, zeker als ze voorzichtig in contact komt met haar oma, die onder de stugge Aziatische zwijgzaamheid gewoon een zeer lieve dame blijkt te zijn. Ze neemt haar kleindochter langzaam mee in enkele familiegeheimen en leert haar de beginselen van het vechtvliegeren, een sportieve ontspanning die binnen de familie nogal een status heeft. Robin pakt het goed op.

Met: Joenoes Polnaija, Joy Esschendal, Nel Lekatompessy, Alexander Lekatompessy

FIN - song : Siroj/ Joris Titawano - De laatste wedstrijd

Sweet dreams - Ena Sendijarevic

Sweet dreams op IMDb (6,8)
 Sweet dreams op Moviemeter (3,04)

Zelf kan ik niet geheel bevatten dat deze film met prijzen overladen wordt en dat het onze inzending naar de Oscars wordt. Natuurlijk, de art direction is geweldig: alles ziet er piekfijn uit. Maar de hoge mate van amateurtoneel die aan de dag wordt gelegd alsmede de bijzondere wending om van enigszins historisch drama om te klappen naar magisch realisme maken dat ik de film nog niet zo goed weet te plaatsen. Hoe dan ook: veel succes bij de award-uitreiking.

We gaan terug naar Nederlands-Indië, aan het prille begin van de vorige eeuw. Al direct krijgen we door wat er mis is: de arrogantie van de fabrieksbaas ten opzicht van zijn inlandse medewerkers werkt vernederend, de kijker voelt al direct dat dit zich zal wreken. Jan blijkt bovendien niet vies van een potje seks met de bediende, 's nachts bezoekt hij haar kamer waar zij eerst bovendien nog eens voor hem moet dansen. Kolonialisme in al zijn foute facetten. 

Jan overlijdt, er ontstaat een vacuüm. Zijn cynische echtgenote Agaat doet weinig anders dan freule spelen om de dag door te komen. Zij heeft haar man altijd verweten een kind te hebben verwekt bij bediende Siti en de daaruit voortgekomen bastaardzoon Karel een voorkeursbehandeling te geven ten opzichte van het overige personeel. 

Terwijl Agaat haar zoon Cornelis - met zijn hoogzwangere vrouw- laat overkomen uit Nederland om de suikerfabriek te blijven runnen, breekt er onder het personeel daarvan een staking uit. Als Cornelis dan ook nog eens te horen krijgt dat niet hij maar de half Indische jongeman Karel als belangrijkste erfgenaam uit het testament naar voren komt, stijgen de spanningen tot een kookpunt.

Met : Renée Soutendijk, Hans Dagelet, Hayati Azis, Lisa Zweerman, Florian Myjer, Muhammad Khan, Peter Faber

De Oost (aka The East) - Jim Taihuttu

De Oost op IMDb (7,1)
 De Oost op Moviemeter (3,21)

Moedige introspectieve blik op de gruwelijkheden die het Nederlandse leger uitvoerde tijdens de militaire acties in Indonesië. In een wanhopige poging de macht te behouden in een kolonie die al ver van het Nederlandse bereik was afgegleden, probeerde Nederland "orde op zaken" te stellen in een land dat al lang streefde naar zelfstandigheid maar daar door wisselende bezettingen steeds maar niet aan toe kwam. Het was kort na de nazibezetting, hetgeen een vrijbrief leek voor het ogenschijnlijk zo vriendelijke Nederlandse volk om elders ook net zo radicaal huis te houden. Razzia's , massale executies, uitbuiting : Nederland been there, Nederland done that. Het is goed dat deze film niet verbloemt dat het moralistische Nederland destijds ook niet zo veel moeite had de conventies van Geneve naast zich neer te leggen. 

Johan de Vries is aangemonsterd en met een reeks maten op weg naar het Verre Oosten. Anders dan veel andere jongeren heeft hij grote moeite om een morele standaard hoog te houden: hij is zeer gemotiveerd een goed soldaat te zijn, maar zijn gevoel voor rechtvaardigheid speelt hem geregeld parten in de soms brute omgang van het leger met de lokale bevolking. We leren al snel de reden van Johan's terughoudendheid: zijn vader zit geïnterneerd in Kamp Vught, pa was een volbloed NSB'er die collaboreerde met de Duitsers. Het is allemaal nog maar enkele jaren geleden, die Tweede Wereldoorlog, maar de daaruit geleerde lessen blijken voor iedereen anders. 

Als een van Johan's maten wordt neergeschoten door de inlanders en hij daarna in aanraking komt met een radicale paramilitair, raakt alles in een stroomversnelling. Johan laat zich door de grove generaal Raymond Westerling opleiden tot een moorddadige machine die bloederig huishoudt op diverse Indonesische eilanden. Johan raakt in conflict met zijn geweten en daardoor ook met zijn medesoldaten. 

Met : Martijn Lakemeijer, Marwan Kenzari, Jonas Smulders, Coen Bril

Klanken van Oorsprong - Hetty Naaykens-Retel Helmich

Klanken van Oorsprong op IMDb (8,3)

Vriendelijke en gemoedelijke documentaire over de sensationele opkomst van de Indorock in Nederland in de jaren 50. De periode was ernaar: Nederland was gemankeerd uit de oorlog gekomen en probeerde de draad weer op te pakken, tegelijkertijd kwamen veel Nederlandse Indonesiërs vanuit het oosten naar hier omdat juist daar de (burger)oorlog gaande was. 

Stuk voor stuk vertellen ze dat ze zich nergens thuis voelden: te blank voor de Gordel van Smaragd, te gekleurd voor Nederland Regeltjesland. Niet gek dat juist bij deze groep de vers ontstane beweging van rockmuziek zo post vatte. 

Ze waren gewend aan andere ritmes dan de Nederlanders met hun zoete levensliedjes. Dat bood kans om te excelleren en al snel overspoelde een golf van Indorock-bandjes de Nederlandse (en Duitse) podia. Devils, Aces, Rockers : de bandnamen waren dreigend maar met de blik van nu was het allemaal heel onschuldig. 

De grootste van hen waren de Tielman Brothers die met veel dynamiek en fysiek vertoon een grote schare fans aan zich bonden. Ook de meer luisterpop-geörienteerde muzikanten als The Blue Diamonds en Anneke Grönloh komen aan bod, net als een hele keur aan inmiddels bejaarde gitaristen en pianisten. 

Vermakelijk geheel, prettige documentaire. 

Mijn familie in tijden van oorlog - Chris de Ceuninck van Capelle

Documentaire staat niet op IMDb , vandaar de link naar ons filmtheater

Met speciale belangstelling naar de zaal getogen: niet alleen omdat persoonlijke oorlogsontboezemingen vaak zeer interessant zijn om te volgen, maar ook omdat ik in dit geval de hoofdpersoon gekend heb: ik heb les van hem gehad. Daarvan waren er meer in de zaal overigens, gisteravond.

Na het overlijden van zijn vader Archibald vond zijn zoon in diens persoonlijke spullen een doos. Een Rode Kruis-box die speciaal voor krijgsgevangenen was samengesteld. Mijn oude aardrijkskundeleraar bleek lang geïnterneerd te hebben gezeten in Jappenkampen: eerst in Bandung, later een paar eilanden verderop en uiteindelijk belandde hij in het Aziatische vasteland. Gruwelijke ontberingen, ziektes en mishandelingen: de verhalen zijn op zich bekend maar het heeft toch nog steeds een mokerend effect als je het hoort voorlezen. Zoonlief vond vele brieven, correspondentie tussen zijn vader en zijn tevens geïnterneerde moeder. 

Naar is het om te horen wat deze mensen allemaal is overkomen, bijzonder is het om te leren hoe krachtdadig zij uit hun problematiek vandaan proberen te komen en een gewoon (gezins)leven te leiden wanneer de oorlog eenmaal is afgelopen. Ik vond het indrukwekkend. 

Gold - Stephan Gaghan

Gold op IMDb (6,7)
Ietwat slordig geacteerde film, waarin McConaughey net iets te nadrukkelijk de slonzigheid van zijn personage probeert te benadrukken. Verhaaltje is ok, overigens, drama volop.

Kenny Wells is golddigger, maar dan letterlijk: van zijn vader heeft hij een bedrijfje geërfd dat gespecialiseerd is in goudzoeken. Marginale resultaten, het kwijnt weg en dat steekt Kenny. Continu is hij op zoek naar erkenning, maar vooral is hij op zoek naar die ene gelukstreffer.
In een ultieme poging tot "Eureka" investeert hij al zijn geld in een mistig project in Indonesië, hetgeen hij vooral baseert op de reputatie van Michael Acosta. Die heeft de naam een neus te hebben voor plekken waar nog niemand aan gedacht heeft.
En verdomd: het begint te werken. De gedwongen zakenpartners worden langzaam vrienden en boren inderdaad een adertje aan. Aan het thuisfront slaan alle machines op hol: het kleine bedrijfje van Wells gaat naar de beurs en de poen stroomt binnen. Met de poen uiteraard ook de haaien: randfiguren van bedrijfjes die geld aan het geld van Wells en Acosta willen verdienen. Wells tekent een stom contract en wordt naar de zijkant gefigureerd. Toekomstdromen in duigen, vrienden kwijt en verloedering dreigt.
Geluk bij een ongeluk is dat de nieuwe eigenaren ook tegen problemen , hele andere, aanlopen : de Indonesische regering gaat over tot onteigening van het goudgebied, waardoor ook de haaien met lege handen staan. En in de tussentijd blijkt Acosta de slimste van allemaal: die heeft toch een en ander veilig gesteld waarin noch de beursbedrijven noch de Indonesiërs weet van hebben. Er ontstaat een schimmig detectivespel.

Met : Matthew McConaughey, Edgar Ramirez , Bryce Dallas Howard

The act of killing- Joshua Oppenheimer

The Act of Killing op IMDb
Tussendoor zag ik ook nog deze documentaire de afgelopen week. Ik bekeek hem in delen, omdat ik hem te onwerkelijk vond om waar te zijn. Te gruwelijk ook bij vlagen.
Toch is het waar, het is zo gebeurd.

Doodseskaders waardden door IndonesiË, tijdens de politieke zuiveringen van de jaren 50 en 60. Communisten, ongelovigen, tegenstanders van de regering. Iedereen moest er aan geloven.
De regering betaalde mensen die bereid waren om hun medeburgers over de kling te jagen, of dat nou humaan gebeurde of op de meest gruwelijke manier.
De moordenaars zelf, inmiddels aan hun oude dag toe, komen aan het woord en doe via re-enacting de oude tijd herleven. Ze spelen de scenes van toen na, waar die scenes van toen vaak al nagespeelde maffiafilm-scenes waren.
Gruwelijk om te zien hoe makkelijk er wordt gesproken over deze moorden. Slechts bij een enkeling breekt het lijntje na zoveel jaren: die is bang dat hij er ooit op afgerekend gaat worden, die beseft dat hij kinderen van hun ouders en hun toekomst heeft beroofd, die beseft dat hij niet alleen levens genomen, maar ook andere levens verwoest heeft.

Griezelig waar. De docu won dan ook prijzen.