Eleanor the Great - Scarlett Johansson

Eleanor the Great op IMDb (6,6)
 Eleanor the Great op Moviemeter (3,18)

Eleanor the Great op Wikipedia

De eerste grote speelfilm waarbij Scarlett Johansson niet vóór de camera staat maar waar ze áchter de camera zit, dat wil ik zien (ik kan haar afwisselende keuze voor commercie en onafhankelijke films zeer waarderen). En wat werd het? Welnu, het is een sentimentele draak. Wel een sympathieke hoor (het is allemaal goed te doen en er komt regelmatig een glimlach op de lippen) maar écht goed is het eigenlijk niet. Wel een fijn verweven script, dus ik zat wel gewoon geïnteresseerd film te kijken, dat is altijd +1. Zelfs als je dus eigenlijk naar een soort holocaust-komedie zit te kijken.

Ze wonen al ruim 11 jaar samen in hun flatje, de bejaarde dames Eleanor en Bessie. De een nog behoorlijk fit, de andere met de maand meer krakkemikkig. Eleanor is midwest-Amerikaanse maar Bessie is geboren in Polen en Holocaust-slachtoffer. Steeds meer gaat zij terug naar die gruwelijke tijd, steeds vaker uit ze haar schuldgevoelens: zij leeft nog maar ze heeft haar lieve en slimme broer niet kunnen redden. In geuren en kleuren vertelt ze haar verhaal aan Eleanor, die meelevend reageert en de verhalen absorbeert omdat zij de laatste is aan wie Bessie haar verleden kwijt kan.
Als Bessie overlijdt, kan Eleanor niet meer alleen in de flat blijven en verhuist ze terug naar New York, ze trekt bij haar drukke-agenda-dochter in. Die regelt voor Bessie een dagactiviteit, maar in plaats van bij het onvaste ouderenkoor stapt ze per ongelijk bij een praatgroep binnen. De praatgroep deelt ...een holocaustverleden, iedereen vertelt hoe ze hun leven hebben opgepakt na de gruwelen. Eleanor kan daar natuurlijk niet aan meedoen, tenzij..tenzij ze hier het verhaal van Bessie gaat vertellen. Haar gedetailleerde vertelstijl grijpt de groep bij de keel, net zoals het de daar aanwezige studente journalistiek bij de keel grijpt. Deze zoekt contact met Eleanor.

Met: June Squibb, Erin Kellyman, Chiwetel Ejiofor, Jessica Hecht, Rita Zohar

FIN - song : 

Gezien in : Cinema Oostereiland

Habermann - Juraj Herz

Habermann op IMDb (7,5)
 Habermann op Moviemeter (3,31)

Habermann op Wikipedia

Tot mijn verbazing zag ik dat deze film al uit 2010 komt, waarom stond ie dan nu nog steeds voor een huurprijs van 2 euro op Pathé Thuis? Ik dacht altijd dat oudere films daar gratis waren, terwijl je voor de recentere films een kleine huurprijs betaalt. Hoe dan ook, het was duidelijk geen weer om deze avond de deur uit te gaan (Benjamin stond in de weg), dus klikten we toch maar op deze. Het bleek uiteindelijk een onderhoudende film te zijn met een boeiend verhaal maar met matig acteerwerk. Een soort huismerk-Schindler's list, zo probeer ik m maar een beetje te categoriseren. Edoch, wél een waargebeurd verhaal en dat is vaak al een pré. Met de huidige bezetting van Oekraïne in gedachten is het bovendien ook nog eens een verhaal met een actueel tintje. 

1938, de rechtse horden rukken al een tijdje op in Europa. Zo ook in Sudetenland, het aan Duitsland grenzende deel van Tsjechië. Door een onhandige politieke Europese deal wordt dit landsdeel geofferd aan de Hitler-troepen: door de nazi's dit stuk land te laten annexeren, dacht men rust te creëren in het overige deel van Europa. Van korte duur natuurlijk, zo weten wij, en bovendien een grove schoffering van de rechten van de Sudeten: hoewel er een flink contingent Duitsers woonden (en zelfs onderling al Duits spraken) was het leeuwendeel van de bevolking toch echt Tsjechisch. Die werden dus plots overheerst door een machtige moordmachine.

De rijkste man van de regio is August Habermann: hij bezit een grote molen die de regio van meel, graan en hout voorziet. Zelf is hij Duits, maar een groot deel van zijn personeel is Tsjechisch. Hij trouwt met een vrouw die is opgegroeid in een klooster en komt er pas dan achter dat zij niet katholiek van oorsprong is, maar dat zij van joodse ouders stamt en als baby is afgestaan aan het klooster. Het maakt August niet uit natuurlijk, zeker op dat moment nog niet. Maar daar komt verandering in als de rauwe nazi-commandant Koslowski het bevel in de regio overneemt. Niet alleen moet Habermann gaan produceren voor de Duitse troepen, hij ziet ook hoe de nazi's zijn personeelsbestand proberen te "zuiveren". Habermann strijdt tegen grote machines, maar is vastberaden tussen zijn personeel en de nazi's te gaan staan. Een ongelijke strijd, maar toch.

Met: Mark Waschke, Hannah Herzsprung, Karel Roden, Ben Becker

Gezien in : Pathé Thuis

Irena's Vow - Louise Archambault

irena's vow op IMDb (6,7)
 Irena's vow op Moviemeter (3,05)

Irena's vow op Wikipedia

In plaats van naar de toneelverfilming van de kranslegging op de Dam keken wij op 4 mei naar een oorlogsdrama. Het drama - hoewel matig geacteerd - was tastbaar, het invoelen in de situaties en vooral de spanning die erbij kwam kijken was vanaf de bank realistisch genoeg om tot na- en herdenken te stemmen. Zo kon het ook, besloten wij.

Irena is verpleegkundige in opleiding als in haar land Polen de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Doordat ze zelf niet joods is, kan ze wel aan het werk blijven:. Ze wordt door de Duitse bezetter als manuela-van-alles ingezet: niet alleen is ze keuikenhulp en serveerster, ook wordt ze verantwoordelijk gemaakt voor de productiekwaliteit en kwantiteit van een groep Joodse kleermakers. Al snel hoort ze tijdens haar serveerwerk dat de SS van plan is de Joodse kledingherstellers slechts tot een bepaalde datum in te zetten, waarna ze zullen worden afgevoerd dan wel omgebracht. Als Irena tijdens haar boodschappenronde wordt geconfronteerd met de gruwelijke daden van SS-officier Rokita doet ze zichzelf een plechtige belofte: waar ze kan, zal ze de joodse bevolking helpen. Ze heeft deze vrouw en baby niet kunnen redden, maar als ze ook maar één andere Joodse vluchteling kan helpen, heeft haar leven zin gehad.

Wanneer ze overplaatsing krijgt en als huishoudster/PA van de wat mildere Duitse majoor Rugmerr in diens villa aan het werk komt, ziet ze haar kans schoon. Ze leidt de kleermakersgroep in de nacht naar Rugmer's villa om daar onder te duiken. Terwijl zij haar dagelijkse werk moet doen en de vele feestjes van Rugmer en zijn officierscollega's faciliteert, gebruikt ze ondertussen op slimme wijze de onderduikers om haar daarbij te helpen. Het gaat goed, maar het kan natuurlijk niet eeuwig duren: de groep is te groot, de villa wordt te druk bezocht en de hoeveelheden boodschappen die Irena doet, vallen ook op. Irena kan zich geen enkele fout veroorloven: één misstap kan niet alleen het leven van de onderduikers kosten, maar ook dat van haarzelf én van haar werkgever. 

Met: Sophie Nélisse, Dougray Scott, Andrzej Seweryn, Maciel Nawrocki

A Real Pain - Jesse Eisenberg

A Real Pain op IMDb (7,4)
 A Real Pain op Moviemeter (3,61)

Eerste film in de filmzaal voor mij, dit jaar. Daarom geef ik hem ook de tags van 2024 (productie) én 2025 mee (verschijningsjaar) mee, want ik bekeek m in de voorpremière. En dat beviel erg goed: sterke film met vooral een ijzersterke Kieran Culkin. Jesse Eisenberg is ook goed, maar die speelt vooral Jesse Eisenberg, maar dan in het kwadraat. Eisenberg is de slimmerd, de neuroot, de bedeesde en de keurige met toch wel een brandend vuurtje van binnen. Dat vuurtje is bij Culkin hier echter een uitslaande brand, hij speelt een karakter dat alle ruimte voor zich inneemt. Onmogelijk om niet van hem te houden, onmogelijk om hem niet hyperirritant te vinden. Eisenberg baseerde het verhaal op zijn eigen familiegeschiedenis en maakt gedegen werk van zijn dubbelrol als regisseur én hoofdrolspeler. Uitstekende film derhalve, een goede start van filmjaar 2025.

De neuroses van David grijpen ons vanaf het begin al bij de keel: hij heeft vertraging opgelopen in zijn rit naar het vliegveld en probeert daarom zijn neef Benji te bereiken. Deze blijkt zich echter he-le-maal geen zorgen te maken, hij zit zich prima te vermaken op het vliegveld met al die bijzondere mensen om zich heen. De neven maken zich op voor een trip naar Polen om daar een rondreis te maken langs de geboorteplaatsen van hun onlangs overleden oma. 

David is de geslaagde man, goed huis/gezinnetje/dikke bullshitbaan en om die reden ook de financier van de trip. Neef Benji namelijk maakt er maar een potje van: onduidelijke woonsituatie, veel blowen en na het overlijden van oma zelfs zo in de put geraakt dat hij met een overdosis pillen zijn leven probeerde te beëindigen. David voelt zich verantwoordelijk voor zijn extraverte neef maar blijkt hem lastig te kunnen reguleren. Vanaf het begin van de reis eist Benji alle ruimte voor zich op: continu ontregelt hij de groepsreis, continu bevraagt hij de gids op nut en noodzaak van diens feitenrelaas (wie wel eens een groepsreis heeft gemaakt, weet hoe irritant dat kan zijn). En dat is het fraaie van deze film en van het karakter Benji: you love to hate him. Want onder die explosieve buitenkant zit een zeer gevoelige en vooral lieve jongen verborgen. Het lijkt alsof David hierdoor meer buiten de groep lijkt te staan dan Benji, gek genoeg. 
De film slaagt erin om de twee kanten van het verhaal keurig in balans te brengen: de naargeestige geschiedenis van WOII en de gevolgen daarvan voor de familie vermengt zich keurig met een zorgzame competentiestrijd tussen de twee neven.

Met: Kieran Culkin, Jennifer Grey (ja, die van Dirty Dancing), Will Sharpe, Kurt Egyawan, Jesse Eisenberg

FIN - song : Silas Short- My Conversation

Gezien in : Cinema Oostereiland

De Middagvrouw (aka Blind at heart) - Barbara Albert

Die Mittagsfrau op IMDb (6,3)
 Die Mittagsfrau op Moviemeter (2,67)

Deze had ik wegens drukke andere filmwerkzaamheden laten lopen in de periode dat ie in het lokale theater draaide, gisteren hebben we dat via de verhuurservice ingehaald. Zeer wisselende reacties erover vernomen en ik begrijp de beide zijden van de waardering: het spel is niet hoogstaand maar het verhaal wordt wel gaandeweg de film interessanter, waarbij het laatste deel van de boekverfilming zelfs sterk genoemd kan worden. 

De Eerste Wereldoorlog is voorbij, maar de wonden zijn nog lang niet geheeld. Veel familieleden zijn (nog) niet teruggekeerd van het slagveld, ook bij de familie van Helene Wursich heerst nog de hoop dat vader plots weer voor hun neus komt te staan. Voor Helene's moeder komt dat al te laat, zij is volledig doorgedraaid na de mogelijke dood van haar echtgenoot, ze moet worden opgenomen. Helene's zus Martha vat het plan op om het dorp te verlaten en naar het herstellende Berlijn te gaan. Samen met een vriendin trekken ze bij een tante in, maar dat blijkt niet helemaal de juiste ambiance voor de ambitieuze Helene: terwijl haar zuster zich in de roerige feestelijkheden van het interbellum stort (niet voor niets werd dat Babylon Berlin genoemd), zondert Helene zich af van de drank en drugs-feesten. Ze gaat aan het werk bij een apotheek om van daaruit haar opleiding tot arts op te pakken. De poëtische student Karl maakt avances en inderdaad slaat de vonk over: ze verliest haar maagdelijkheid en trekt bij hem in. Langzaam beginnen zich de voortekenen van de volgende oorlog zich te onthullen: Karl komt om bij een demonstratie bij het rijksdag-gebouw, Helene is terug bij af. Nog eenmaal keert ze terug naar haar geboortedorp om aldaar alle documenten die zouden kunnen verwijzen naar haar joodse afkomst te verbranden, een daad waarmee ze zich kortstondig een veiligheid verschaft. Ze gaat weer aan het werk in het ziekenhuis en ontmoet daar de jonge soldaat Wilhelm Schemisch die haar ten huwelijk vraagt. Hij blijkt bereid om Helene aan een nieuwe identiteit te helpen zodat ze geen gevaar loopt bij de opstomende jodenvervolging. Helene staat voor verschrikkelijke keuzes: haar eigen identiteit verhullen, vluchten in een huissloof-huwelijk met een nazi-soldaat, maar dan wel kunnen blijven werken? Overleven of ten onder gaan?

Met : Mala Emde, Max von der Groeben, Thomas Prenn, Liliane Amuat, Laura Louise Garde

Wil - Tim Wielants

Wil op IMDb (6,9)
 Wil op Moviemeter (3,57)

Was lang niet meer op Netflix wezen kijken, in ieder geval niet voor films. Wist dus niet meer wat er speelde daar, gisteravond was er weer eens de tijd voor. Deze stond in de aanbevelingen, ik ging er blanco in. Niet in alles succesvol, maar de hoofdrolspeler weet in ieder geval goed de weerbarstige spanning tussen angst, twijfel en moed weer te geven. 

Antwerpen, 1942. Wilfried Wils (voor vrienden: Wil) rondt zijn opleiding bij de politie af en beseft dat hij in een moeilijke en gevaarlijke periode zijn stad gaat dienen. Dat blijkt al vlot, wanneer hij buiten de politiepost op straat staat en wordt aangesproken door een Duitse militair: die heeft politiebegeleiding nodig voor een inval bij een joods gezin. Wil wordt direct met het grote kwaad geconfronteerd: hij staat officieel voor het gezag, maar zijn gevoel zegt hem dat hij het gezin moet helpen voordat het op transport gezet. Dat doet hij: in een vlaag van woede weet hij de nazi te overmeesteren waardoor deze zelfs noodlottig verongelukt. 

Vanaf dat moment is Wil's lot bezegeld: als de Duitsers doorkrijgen dat hij of een van zijn collega's de soldaat hebben laten verdwijnen, zal zijn korps de straf niet ontlopen. Net zoals hij weet dat het joodse gezin nú geholpen moet worden omdat ze anders alsnog opgepakt worden. Wil kan niet anders dan zich voorzichtig in het verzet begeven, dit terwijl hij weet dat hij eigenlijk veel te veel in de spotlights staat om dat te kunnen doen. Hij papt aan met heulende notabelen en verschaft zich daarmee ingangen die de zich aankondigende razzia's van de Duitsers zo veel mogelijk moeten voorkomen. Met gevaar voor eigen leven. Plus dat van een heleboel anderen.

Met: Stef Aerts, Matteo Simoni, Annelore Crollet, Dirk Roothooft, Dimitrij Schaad, Pierre Bokma

FIN - song : Geert Hellings - Ge kunt niet anders

Happy End - Frans Weisz

Happy End op IMDb (5,9)
 Happy End op Moviemeter (2,68)

Het was niet mijn lucky night gisteren want ook de tweede film die ik aanzette, kon me maar matig bekoren. Ik moest zelfs aan een oude Freek de Jonge-grap denken: "ik was laatst bij een voorstelling van Het Dagboek van Anne Frank, maar dat werd zo slecht gespeeld dat toen de Duitsers het huis binnenvielen het publiek massaal schreeuwde: "ZE ZITTEN IN HET ACHTERHUIS HOOR!". U snapt, als je als kijker tussen door aan dat soort zaken gaat denken, is de film niet goed genoeg. Een van de mindere van de toch breed gerespecteerde Frans Weisz, lijkt me. En dit ondanks het feit dat er een keur aan stevige Nederlandse acteurs kwam opdraven. 

Het is een komen en gaan in het huis van vader Simon. Iedereen wil de lieve en gewaardeerde man respect komen betonen als hij op zijn sterfbed komt te liggen. Simon is Holocaust-overlever, dat heeft zijn sporen in de familie nagelaten. Niet alleen houdt hij zelf een deel van zijn geschiedenis voor de familieleden geheim, de familieleden zelf kunnen er ook wat van. 

Een festival van gemiste kansen, jaloezie, verrassende onthullingen en knellende verhoudingen. Simon lijkt het allemaal niet bewust meer mee te maken, maar ondertussen..

Met: Pierre Bokma, Sophie van Winden, Kitty Courbois, Peter Oosthoek , Edwin de Vries

Au revoir les enfants (aka Goodbye Children ) - Louis Malle

Au revoir les enfants op IMDb (8,0)
 Au revoir les enfants op Moviemeter (3,71)

1987, dat was toch echt al in mijn volop actieve filmkijk-leven, maar toch kwam deze film op mij over als veel ouder. Dat kan te maken hebben met de onderwerpkeuze en de stijl van de filmmaker, maar objectief gezien kwam de film gedateerder over dan het releasejaar vertegenwoordigt. Doet overigens niets af aan de kwaliteit van de film, integendeel zelfs: als een film uit 1987 nu nog met een waarderingscijfer van 8,0 op IMDb staat, dan is ie uitzonderlijk van kwaliteit. Dat klopt: hoe verder de film vordert, hoe meer je erin gezogen wordt, hoe meer je ook invoelt met de geheimen die de jongens met zich mee dragen. Sterk, het woord "klassieker" steekt de kop op.

1944, Parijs. De jonge Julien wordt door zijn moeder naar het Franse platteland gestuurd. Ze kan zijn veiligheid (en die van Julien's broer) niet meer garanderen en stuurt ze naar een strenge paterskostschool beneden de vuurlinie van de dan al 4 jaar durende oorlog. 

Julien is kwetsbaar, kwetsbaarder dan zijn al wat grotere broer in ieder geval. Waar die zich goed weet te handhaven tussen de pesterige leeftijdsgenootjes, dreigt Julien onder te gaan: Julien is wat stiller, klein, bedplasser en bovendien wat gevoeliger dan goed voor hem is in deze omgeving. Broerlief neemt het af en toe wel voor hem op, maar hij moet toch veel zelf oplossen. Gelukkig heeft hij van zijn moeder een voorraadje jampotten meegekregen, waardoor hij mee kan draaien in een clubje dat zich middels ruilhandel van wat verlichting (sigaretten!) voorziet in deze strenge leefomgeving. 

Alles verandert voor Julien als de bescheiden Jean Bonnet als nieuwe leerling de klas wordt binnengebracht. Julien voelt meteen een verbondenheid met de kwetsbare jongen en doorziet al snel dat Jean grote geheimen met zich mee draagt. Julien achterhaalt de ware (Joodse) identiteit van Jean en besluit de gevluchte jongeman enige bescherming te bieden tegen de dreigingen die voor Bonnet van binnen en van buiten de kostschool lijken te komen. De twee krijgen een sterke band maar zijn waakzaam, het einde van de oorlog is nog lang niet in zicht.

Met : Gaspard Manesse, Raphael Fejtö, Francine Racette, Stanislas Carré de Malberg

Het verloren transport (aka Lost Transport) - Saskia Diesing

Het Verloren Transport op IMDb (5,6)
 Het Verloren Transport op Moviemeter (3,14)

Van het acteerwerk moet deze Europese samenwerkingsfilm het niet hebben, maar het script is wél heel boeiend en ingenieus. Het verhaal is op ware gebeurtenissen gebaseerd, maar de karakterinvulling is fictioneel. En dat pakt goed uit. 

1945, het Oosten van Duitsland. De oorlog is verloren, de nazis proberen te redden wat er te redden valt. Uit alle gevangenenkampen selecteren de kansrijken en intelligentsia, zodat ze deze gevangenen mogelijk als uitruil kunnen gebruiken. Deze worden op transport gezet, maar lopen al snel tegen de respectievelijke fronten van de geallieerden in het westen en de Sovjets in het oosten aan. Bij een klein dorpje wordt een transport met gevangenen van Bergen-Belsen stil gezet, de bewakers vluchten weg. 

In die trein zit Simone, die met haar zwaar zieke man Isaac weg hoopt te komen. Vanuit de trein ziet ze soldaten naderen. Ze spreekt ze in haar beste Duits aan maar ontdekt dat het Russen zijn. Direct vraagt ze om eten maar ze wordt door het Rode Leger doorverwezen naar het nabijgelegen dorp: ga maar op zoek, wij hebben zelf ook niets. 
In dat dorp vindt inmiddels een razzia plaats: de oorspronkelijke Duitse bewoners worden verjaagd ten gunste van het leger en ten gunste van de Nederlanders. Simone vindt in een kleine kruidenierszaak het nodige aan eten, ze regelt er per direct ook een slaapplaats voor haar man. Alles lijkt vredig genoeg om aan te sterken, maar plots keert de dochter des huizes terug in haar ouderlijk huis. De situatie is gespannen, maar een soldate van het Rode Leger bemiddelt. De drie vrouwen moeten het samen rooien in deze woning, terwijl Isaac zieker en zieker wordt en uiteindelijk moet worden opgenomen in het leger-lazaret.

Drie vrouwen met volledig tegengestelde achtergronden en bedoelingen, elk voor zich onder zware druk: ze zijn op elkaar aangewezen en moeten het min of meer in gezamenlijkheid uitzoeken. Langzaam zakt de spanning en ontstaat er enig begrip voor elkaars situatie.

Met : Hanna van Vliet, Eugénie Anselin, Anna Bachmann, Bram Suijker

Adieu Monsieur Haffmann - Fred Cavayé

Adieu Monsieur Haffmann op IMDb (6,8)

Adieu Monsieur Haffmann op Moviemeter (3,22)

 Mooie ingetogen film met dito acteerwerk van de Franse kanonnen Auteuil en Lelouche.

De film vaart op de bijzondere insteek van het omdraaien van de werkgever-medewerker-verhouding. Dit ontstaat door de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog, we krijgen in deze film te zien welke impact de Duitse bezetting op de kleine man had. 


1941, Parijs. Juwelier Haffmann voelt de dreiging van de anti-Joodse maatregelen aankomen en dirigeert zijn gezin alvast naar de veilige Franse zone in het zuiden van het land. Zelf moet hij nog enkele dingen regelen, maar hij belooft dat hij ze binnen enkele dagen zal volgen. Eerst moet hij nog de overdracht van zijn winkel veilig stellen, waarvoor hij een constructie heeft bedacht dat zijn medewerker Francois Mercier de zaak overneemt. Die mag dan met zijn vrouw in de ruime bovenwoning trekken, mag alles daar gebruiken en als de oorlog dan voorbij is , regelen ze de boel weer andersom. Handtekening onder het koopcontract, klaar. 

Als Haffmann twee dagen later wil vertrekken, blijkt dat onmogelijk. Parijs is afgegrendeld en de smokkelaar-tussenpersoon laat het afweten. Haffmann duikt onder in zijn eigen woning, hij gunt het echtpaar Mercier het beloofde gebruik van winkel en woning. Zijn eten wordt bezorgd in de kelder en het lijkt alsof zijn plan daarmee werkt. Al snel blijkt echter dat de winkel fors gefrequenteerd wordt door nazi-commandanten die dure broches voor hun geliefden willen kopen: ze lopen warm voor de fraaie vlinders met edelstenen in de vitrine. Dat materiaal is echter allemaal nog door Haffmann gemaakt, Mercier heeft niet die skills. Als de bestellingen door blijven komen , zit er niets anders op dan Haffmann aan het werk te zetten. Mercier ontpopt zich steeds meer tot een wrede werkgever, die zijn angstige medewerker op alle manieren uitbuit. En niet alleen zijn medewerker: ook zijn vrouw komt onder druk te staan als de onvruchtbare Mercier van haar eist om dan maar met Haffmann een kind te verwekken, zodat ze toch een soort gezin zouden kunnen opbouwen. 

Met : Daniel Auteuil, Gilles Lelouche, Sara Gireaudau , Nikolai Kinski

FIN - song : Christophe Julien - Lumière et espoir

The Auschwitz Report - Peter Bebjak

The Auschwitz Report op IMDb (6,5)

The Auschwitz Report op Moviemeter (3,10)

Hoewel deze film niet bijzonder goed wordt uitgevoerd, is het door onderwerp en impact toch de moeite van het bekijken waard. De film is op waarheid gebaseerd en vertelt een belangwekkend verhaal in die o zo gruwelijke geschiedenis. Oorlogen zijn altijd een inspiratiebron voor filmvertellers geweest, maar de mensonterende verschrikkelingen van de concentratiekampen zullen altijd worden verteld. Moeten altijd worden verteld, zelfs. 

Eind 1944, Auschwitz , Polen. De systematiek van de Endlösung draait op volle toeren. Twee Slowaakse mannen in barak 9 werken mee bij het ruimen van de ontelbare lijken. Steeds meer komen ze tot het besef dat hen niet anders rest dan hun leven te wagen bij een ontsnappingspoging. Ze weten dat blijven betekent dat binnenkort anderen met hun lichaam zullen moeten sjouwen, ze hebben niets te verliezen. 


In het diepste geheim werken ze hun ingenieuze plan uit, slechts 1 enkele mede-kampbewoner mag op de hoogte zijn en hulp verlenen. Ze graven een kuil onder de stapel vlonders aan de rand van het kamp en verstoppen zich daar na het appèl , wachtend op een gunstig moment om over de prikkeldraadhekken te gaan. Dat gaat nog ruim een dag duren omdat er al snel alarm geslagen wordt dat er mensen ontbreken. Hun medebewoners van bark 9 worden de dupe: zij moeten in de bittere kou buiten blijven staan totdat iemand van hen de bewakers vertelt wie het zijn en hoe ze gevlucht zijn. Als de eerste zoektochten rondom het kamp afnemen, pakken de twee alsnog hun kans en klimmen ze tussen het prikkeldraad door , de bossen in. Er wacht hen een tocht vol ontberingen. 
 Die zware tocht wordt uiteindelijk beloond als ze - met behulp van het verzet- over de grens geraken en in Slowakije in contract treden met het Rode Kruis. Dankzij hun zorgvuldig bijgehouden administratie stellen ze het naar hen vernoemde Vrba-Wetzler rapport op, dat de gruwelijke details van het moorddadige vernietigingskamp blootlegt. De wereld is geschokt, niemand had voor mogelijk gehouden dat de misdaden zo gruwelijk waren als in dit rapport werd blootgelegd. 

Met : Noel Czuczor , Peter Ondrejicka , John Hannah , 

Les Héritiers (aka Once in a lifetime) - Marie-Castille Mention-Schaar

Les Héritiers op IMDb (7,0)

Les Héritiers op Moviemeter (3,34)

Onverwacht pareltje dat we aantroffen

in het streamingaanbod. Een film met een hoog sociale en educatieve inhoud, een heel ander type highschoolfilm dan je in het eerste kwartiertje kijken verwacht. 

Créteil, een buitenwijk van Parijs. De Franse term voor buitenwijk , banlieu , is inmiddels synoniem geworden voor problematiek: armoede, religieuze conflicten, racisme, lichte ontvlambaarheid. 

Madame Guéguen geeft les op een middelbare school waar alle problemen van de wijk in de klas zichtbaar zijn. Onderlinge animositeit, alle kleuren en gezindten, bravoure-jongens naast muurbloempjes, straatkinderen-gedrag alom. Menig leraar wordt weggepast omdat het niet lukt orde in de schreeuwende chaos te scheppen. Anne Guéguen laat zich echter niet kisten, ze staat al ruim 20 jaar voor de klas en begint stoïcijns aan haar lessen. Ze toont begrip, maar blijft een strenge lijn aanhouden omdat dit duidelijkheid schept voor de jongeren. 

Het schoolbestuur staat op het punt het bijltje erbij neer te gooien voor deze onhandelbare klas, maar mevrouw Guéguen roeit dwars tegen de stroom in: ze weet zowel het schoolbestuur als de klas te overtuigen deel te nemen aan een internationaal project. Ze vraagt de leerlingen een studie te maken van de ervaringen van kinderen en tieners in de nazi-concentratiekampen. Dat komt hard binnen. 
Aanvankelijk vinden de leerlingen het moeilijk en onmogelijk zich deze materie eigen te maken, maar stukje bij beetje vallen ze de schellen van de ogen. Stap voor stap verwateren hun onderlinge verschillen en gaan ze over tot samenwerking: wat stelt hun eigen problematiek nu eigenlijk voor in verhouding met het leed van de joodse kinderen 70 jaar geleden? 

Het mooie aan deze ontroerende film is dat ie op waarheid gebaseerd is. Dat biedt hoop. Hoop voor de kijker, hoop voor de mensheid. 

Met : Ariane Ascaride, Ahmed Draméé , Noémie Merlant, Stéphane Bak

 FIN - song : Ludivico Einaudi - Lady Labyrinth

The Song of Names - Francois Girard

 The Song Of Names op IMDb (6,5)

The Song of Names op Moviemeter (3,27)

Stijlvolle film over de zoektocht van een man naar zijn adoptiebroer, overschaduwd door het immer gruwelijke verhaal van de holocaust. Zonder al te veel op gruwelijke details in te gaan, maakt de film duidelijk welke verschrikkingen er binnen joodse families hebben plaatsgevonden. 

1939, London. De jonge Dovidl doet auditie bij een gerenommeerd orkest. De orkestleider is niet direct overtuigd, maar wil hem een kans geven. Daartoe moet hij wel veel lessen nemen en daarvoor zal hij in London moeten blijven. Zijn vader reist terug naar het op dat moment al zwaar geplaagde Warschau terwijl Dovild intern gaat bij de zaakwaarnemer van het orkest. Die heeft een zoon Martin in dezelfde leeftijd als de kundige violist. Martin is aanvankelijk niet zo gecharmeerd van de hooghartige creatieveling die ook nog eens op zijn kamer moet komen slapen. Maar langzamerhand groeit er een vriendschap die een leven lang zou kunnen meegaan. Terwijl op het Europese vasteland de gruwelen van de wereldoorlog voortwoekeren, raakt Dovidl het contact met zijn familie kwijt, het laatste wat hij hoort is dat ze vanuit het Warschau-ghetto naar concentratiekamp Treblinka zijn verplaatst. 

1951. De jongens zijn jonge mannen geworden, Dovidl is uitgegroeid tot een ongeëvenaard violist en staat  aan de vooravond van de presentatie van zijn eerste plaat. Terwijl de zaal volgepakt zit en zijn pleegvader en -broer nerveus wachten op wat komen gaat, blijkt Dovidl verdwenen. Geschokt probeert Martin zijn pad in het leven te vinden, wat nog moeilijker wordt als zijn vader als een gebroken man sterft met de naam van Dovidl op zijn lippen. Martin begint een zoektocht die decennia zal duren, maar nooit , nooit geeft hij op. Hij zoekt naar informatie over de speciale Galliano-viool en vindt langzaam aanwijzingen van mensen die in aanraking moeten zijn geweest met zijn broer/vriend. 

Met : Tim Roth, Clive Owen ,  Stanley Townsend , Amy Sloan , Catherine McCormack

 FIN - song : Howard Shore & Ray Chen - The Song Of Names (for violin)

Mijn beste vriendin Anne Frank - Ben Sombogaart

Mijn beste vriendin Anne Frank op IMDb (6,6)
 Mijn beste vriendin Anne Frank op Moviemeter (2,49)

Een film die dit keer niet gaat over Anne Frank zelf, maar over mensen om haar heen. We kijken vanuit het perspectief van Hannah Goslar, iemand die je tegenwoordig Anne's BFF zou noemen. De meiden zweren elkaar eeuwige trouw en hulp toe, spelen dagelijks met elkaar maar - net als bij andere vriendenstellen- heulen af en toe ook met andere vriendschappen om elkaar op scherp te blijven zetten. 

Niets puberaals is dit meisjesduo vreemd: het gaat steeds minder over balspelen, het gaat over vriendjes en tongzoenen, het gaat over de film in de bioscoop, het gaat over het krijgen van borsten en "weet jij wel waar de baby's vandaan komen". Zo oud als de weg naar Rome, maar voor dit specifieke stel gebeurt het in de vreemdste en ongemakkelijkste tijd ooit: ze leven in oorlogstijd en ze behoren beiden tot de bevolkingsgroep die het mikpunt van die oorlog is. Hun bewegingsvrijheid is beperkt, maar dat geldt niet voor hun fantasie. Vooral Anne heeft flamboyante plannen voor haar toekomst: waar Hannah haar wensen beperkt tot het in de voetsporen treden van Florence Nightingale, droomt Anne van wereldreizen en van acteren en schrijven. Hannah kijkt duidelijk tegen haar vriendin op en accepteert schuchter de ondergeschikte rol. 

De razzia's nemen toe, de respectievelijke gezinnen kunnen hun beperkte leven in de stad niet langer handhaven en worden op transport gezet. Aanvankelijk weten ze dat niet van elkaar-  Hannah denkt dat Anne veilig in Zwitserland zit bij haar familie - maar ze belanden beiden in concentrattiekamp Bergen-Belsen. Omdat Hannah's familie van Duitse origine is , komt zij in een ander deel van het kamp terecht waar een milder regime heerst. En de overlevingskansen dus een miniem stukje groter. Toch is zij zich volledig bewust van de aanwezigheid van haar beste vriendin, ze probeert ontmoetingen te regelen aan weerszijden van de muren van hun deel van het kamp. Hannah is zich bewust van de grote problemen van Anne en probeert haar te helpen waar ze kan. Wij kennen de afloop.

De film kent helaas teveel amateurisme om goed gevonden te kunnen worden. De bedoelingen zijn echter goed, het verhaal blijft te allen tijde indrukwekkend.

Met : Josephine Arendsen, Aiko Beemsterboer, Roeland Fernhout, Stefan de Walle, Lottie Hellingman

 FIN - song : Palya Bea - Szol a kakas már

Ein Lied von Liebe und Tod (aka Gloomy Sunday) - Rolf Schübel

 Ein Lied von Liebe und Tod op IMDb (7,8)

Ein Lied von Liebe und Tod op Moviemeter (3,86)

Een film die 22 jaar na verschijning op een 7,8 op IMDb staat, die laat zijn sporen na. Gek genoeg kende ik het bestaan van deze titel niet, ik was dan ook aangenaam verrast door de gastheer van de filmclub die ons deze gisteravond voorschotelde. Prachtig drama, met evenveel verstilde romantiek als heftige problematiek. En, dat vooral, met muziek die nog heel lang in je hoofd blijft tintelen. 

Boedapest is, kort voor de Tweede Wereldoorlog, een bruisende en statige stad met veel aandacht voor cultuur en culinaire verwennerij. Het restaurant van Laszlo Szabo speelt daar een voorname rol in: bezocht door intellectuelen en high brow zakenlui, met een hoogstaand culinaire kaart en ook nog eens dagelijks muzikale optredens. 

Szabo heeft een verhouding met zijn hoofdbediende, de bekoorlijke Ilona. Ilona doet met haar fraaie verschijning de harten van de bezoekers sneller kloppen, onder andere dat van de Duitse zakenman Kier die duidelijk niet alleen maar voor het heerlijke Rollfleisch in het restaurant komt. Als er na een reeks audities een nieuwe pianist in het restaurant wordt aangenomen, moet ook Szabo een stapje opzij doet. Ilona valt voor de intrigerende mystiek van Andras , die zelf ook moeite heeft zijn gevoelens voor de verkering van de baas te onderdrukken. Hij componeert zelfs een lied voor haar, een lied dat het leven van hen allen drastisch zal veranderen. 

Het "Lied von einen Traurigen Sonntag" krijgt eenieder die het hoort in haar greep. Andras bemachtigt een platencontract, zijn lied gaat frequent over de radio maar heef daarin een onbedoeld effect. De weemoedige klanken en het intense verdriet dat er uit spreekt , maakt dat veel mensen de hand aan zichzelf slaan: honderden mensen worden aangetroffen in hun kamer met het Lied van de Droevige Zondag op de platenspeler. 
Ilona verdeelt haar aandacht en haar fysiek gelijkelijk over haar twee mannen, die beiden de overtuiging hanteren dat ze "liever elk een halve Ilona hebben dan allebei géén Ilona". De drie-eenheid houdt stand, totdat de nazi's binnenvallen in Hongarije om ook daar hun gruwelijke anti-joodse machine in werking te zetten. Voor het trio wordt het extra lastig als de oude klant Kier opeens weer verschijnt, nu echter in een rol als Obersturmbahnfuhrer met een duidelijke opdracht. 
Zowel Laszlo als Andras doen moeite om uit de klauwen van de Duitsers te blijven, maar het net spant zich. Ilona ziet zich gedwongen een spil-rol te spelen, ze probeert de Duitse boot zo lang af te houden dat ze haar mannen in veiligheid kan brengen. 

Met: Erika Maroszan , Joachim Krol, Stefano Dionisi, Ben Becker

 FIN - song : Heather Nova - Gloomy Sunday

Noot: voor de film liet de gastheer ons de Gloomy Sunday versie horen van Billie Holiday. 78 toeren. Kippenvellend, wat een impact. 

Walking with the enemy- Mark Schmidt

 Walking with the enemy op IMDb (6,4)

Intrigerend en op waarheid gebaseerd verhaal, helaas in de uitvoering tamelijk veel zwaktes. Vooral het onbeholpen spel van de meeste acteurs (Ben Kingsley uiteraard uitgezonderd) maakte het tot een middelmatige film, terwijl er volop ingrediënten in zitten om het een spannend geheel te maken. 

In de rest van Europa is de Tweede Wereldoorlog al een tijdje gevorderd als in Hongarije het leven nog relatief zijn gangetje lijkt te gaan. Plotseling wordt ook echter hier haast gemaakt : de oprukkende legers van de Russen en de geallieerden zorgen dat de Duitsers haast maken. 

Ook de jonge Elek Cohen gaat het merken: zijn onbekommerde leven komt abrupt tot stilstand wanneer zijn familie wordt opgepakt en weggevoerd en hij voor de Arbeidseinsatz wordt gebruikt. Hij weet daar te ontsnappen en keert terug naar zijn totaal verlaten dorp. Hij besluit in het verzet te gaan, hij wil proberen zijn familie terug te vinden en trekt daarvoor weer naar Boedapest, de stad waar hij al studeerde. Hij belandt bij de ondergrondse: met vereende krachten weten ze een grote hoeveelheid Zwitserse paspoorten te fabriceren waarmee ze heel veel joodse burgers weten te redden door ze weg te sluizen naar dit neutrale land. 

Wanneer Elek's vriendin door twee Duitse soldaten dreigt te worden verkracht, grijpt hij in en brengt de soldaten om. De lichamen begraven ze, maar de uniformen gebruiken ze om infiltratie-acties te doen en zo alsnog een aantal gevangenen te bevrijden, net als vele mensen die op transport zouden worden gezet. 

Ze redden vele mensen, maar het is nooit genoeg. Elek's tijd begint te dringen, ontmaskering dreigt bovendien wanneer hij steeds vaker bekende gezichten tegenkomt als hij zich in zijn nazi-uniform tussen de Duitsers mengt. De geallieerden rukken op, de Russen bemoeien zich luidruchtig maar zijn ze allemaal op tijd om de groep van Elek nog te redden van de wisse dood? 

Met : Jonas Armstrong, David Leon, Hannah Tointon, Ben Kingsley

The Painted Bird- Vaclav Marhoul

The Painted Bird op IMDb (7,3) 

Hij heeft niet eens een naam. Hij heeft geen thuis en hij heeft geen familie. Het enige wat hij heeft is tegenslag en ongeluk. Een Pools joods zigeunerjongetje op de vlucht voor geweld, geweld dat hem van alle kanten wordt aangedaan. 
Wanneer de oma bij wie hij gestald is plotseling overlijdt en hij van schrik het huis in de hens zet, begint zijn onzeker zwerftocht. Op zoek naar veiligheid en geborgenheid valt hij van de ene in de andere bedreiging: de gebedsgenezeres die in hem een gezant van de duivel ziet en die hem dus goed kan gebruiken bij haar exorcisme. de agressieve molenaar die hem als slaafje gebruikt en die de jongen getuige laat zijn van de mishandelingen die hij zijn vrouw aandoet, de oude man waarbij hij door een priester gestald wordt waarna hij stelselmatig seksueel misbruikt wordt, de jonge weduwe die hem onderdak biedt maar in ruil daarvoor haar onverzadigbare lust bevredigd wenst te zien. Het is ellendig en er is geen uitweg. De jongen heeft simpelweg alles tegen. 



Soms, heel soms, zijn er mensen die het minder kwaad bedoelen: de nazisoldaat die de opdracht krijgt "deze jood om te brengen" maar die doet alsof en daarmee onze jongen laat ontsnappen, de Russische legerofficier die hem het principe van "oog om oog, tand om tand' bijbrengt en hem zelfs bewapent, om beter van zich af te kunnen bijten. Het zijn kleine kansen op betere tijden , op een vooruitzicht van een warme en veilige plek, misschien zelfs met iemand die hij kent en die hij kan vertrouwen. 

Als adolescent las ik het autobiografische boek van schrijver Jerzy Kozinsky (die later met "Being There" successen zou boeken), ondanks alle gruwelijkheden las ik het uit. En herlas ik het later. Deze film moest en zou ik dan ook zien, hoezeer ik ook wist dat het geen makkie zou zijn. Dat klopt: in tijden niet meer zo'n zware en zwarte film gezien. Maar toch: er zit ook veel schoonheid in. De beelden zijn fabuleus mooi, scherp geschoten in zwart-wit. En onze held, van wie we pas in de laatste scene de naam achterhalen, is een toonbeeld van overlevingskracht en hoopvolle onverzettelijkheid . 

Met : Petr Kotlar , Udo Kier, Stellan Skarsgaard, Harvey Keitel , Julian Sands