Mayday - John Francis Daley/ Jonathan Goldstein

Mayday op IMDb (6,8) 

Mayday op Moviemeter (3,22)

Mayday op Wikipedia

Er was een tijd de wereld glashelder leek: de VS en het Westen waren de goeden, de baddies kwamen allemaal uit het Oostblok, met name uit Rusland. We noemden dat Koude Oorlog en leunden tevreden op dat overzichtelijke wereldbeeld. Dat dit inmiddels fluïde is geworden en dat de machtslijnen van de geopolitiek inmiddels meer over andere lijnen lopen, ontneemt ons de kans om heel makkelijk met een vinger één kant op te wijzen. De film "Mayday" preludeert op die verandering: maar heel langzaam komt komisch actieheld Ryan Reynolds tot andere inzichten, daarbij vooral geholpen door voormalig Shakespeare-acteur Kenneth Branagh, die het tegenwoordig blijkbaar ook van actiekomedies moet hebben. Het is vermaak, dat is duidelijk; het lijkt op de stuiptrekkingen van het artistiek uitmelken van wereldse verhoudingen (en vooral "wereldse cliché's"). U snapt: mijn hoofd ging vele kanten op bij het bekijken van deze luchtige, misschien iets té luchtige komedie.

Halverwege jaren 80: "Top Gun" ligt nog vers in het geheugen als de VS probeert haar vliegeniers voor te bereiden op een van de latere etappes van de Cold War. Troy Kelly is de sterrenpiloot van dat moment en wordt door zijn meerderen gevraagd om een beetje buiten de lijntjes te kleuren: of hij het aandurft een spionagevlucht (met een norse nog meer sterrenpiloot dan onze Troy) uit te voeren boven het Sovjet-grondgebied van Michael Gorbatsjov. Kelly wordt gerekruteerd omdat hij én heel goed is in zijn vak én omdat hij moeilijk te corrumperen is: niet getrouwd, geen kinderen, alleen een vader die toch al ernstig ziek is. Dit scheelt straks allemaal in mogelijke represailles, het maakt in ieder geval dat Kelly snel ja zegt. 

Pak uw klompen erbij, voel dan aan dat die vlucht natuurlijk misgaat; het hypermoderne spionagevliegtuig wordt ontdekt, beschoten en stort neer. De norse piloot komt om, maar Kelly weet zich met schietstoel te redden en overleeft net aan bij het landen. Nog voordat het Russische leger hem daar kan vastnemen wordt hij opgepikt door Nikolai Ustinov, een oud KGB-er met een ziekelijke fascinatie voor "Top Gun-America'. Al snel zit de KGB hen op de hielen, de twee moeten een tocht van 2000 kilometer dwars door moedertje Rusland maken om het IJzeren Gordijn te passeren. Levensgevaarlijk, u snapt dat.

Met: Ryan Reynolds, Kenneth Branagh, Marcin Dorocinski, Maria Bakalova, David Morse

FIN - song : Bruce Springsteen - Dancing in the dark

The Wizard of the Kremlin (aka Le Mage du Kremlin) - Olivier Assayass

The Wizard of the Kremlin op IMDb (6,1)
 The Wizard of the Kremlin op Moviemeter (3,54)

The Wizard of the Kremlin op Wikipedia

De meningen waren verdeeld in Huize Begt. Bij het verlaten van de zaal begon mijn vrouw over de irritatie die de lijzige vertolking van Paul Dano bij haar opriep, terwijl ik enthousiast vertelde over het schitterende script waar deze film op drijft. Een groot deel van dat script vindt haar oorsprong in het boek "De Kremlinfluisteraar" van schrijver Giuliano di Empoli. Hoewel mijn vrouw gelijk had in haar typering van de hoofdrol (ik schrijf dat toe aan een stukje method acting) blijft voor mij toch staan dat de film je meesleept in een richting die je eigenlijk niet wil: het is natuurlijk not done om begrip te hebben voor de griezelige geest van Vladimir Putin, de wrede tsaar van het huidige Rusland. Maar in deze film van regisseur Olivier Assayas ga je mogelijk wel iets meer van 's mans drijfveren begrijpen. En dat is simpelweg knap gedaan. Wat mij betreft dus dik oké.

Op het moment dat wij de film instappen, is Vadim Baranov al uit de machtsmachine gestapt. Ver buiten zijn geboorteland Rusland ontvangt hij op zijn landgoed een Amerikaanse schrijver die een boek schrijft over de vermaarde Russische literatuurhelden. Want dat is wel waar Baranov vandaan komt: direct na de val van de muur duikt de belezen Baranov in een cultureel vacuüm: hij schrijft toneelstukken die gebaseerd zijn op de werken van in Sovjet-tijd verboden en verbannen schrijvers. Van toneelmaker wordt hij vervolgens programmamaker, een job waarbij hij zich laat financieren door de oligarch Boris Berezovski. Deze man heeft een uitstekende neus voor de verdienkansen die het Jeltsin-Rusland biedt. Baranov valt op door zijn heldere inzichten en wordt door Berezovski ingeschakeld om voorbereidingen te treffen voor de periode ná Jeltsin (immers, de president is een alcoholist op leeftjid, dat kan niet lang meer duren). Hun scoutingswerk leidt hen naar het hoofd van de Russische spionagedienst FSB: Vladimir Vladimirovitsj Poetin. Op het oog geen hoogvlieger, maar al snel blijkt dat iedereen deze man onderschat: standvastige waarden, een hoge ouderwetse moraal en een bikkelharde mentaliteit. Baranov wordt vertrouweling, Baranov wordt adviseur, Baranov wordt rechterhand, Baranov wordt de intelligentie van de Russische machtsmotor. Want als Putin hem één ding heeft duidelijk gemaakt, is dat het volgende: in het Westen draait alles om geld, waardoor ze dat uiteindelijk allemaal zullen kwijtraken. In Rusland, in Moskou daarentegen draait alles om macht. En je moet zorgen dat je die houdt. Baranov moet flink aan de bak om dat te realiseren, al beseft hij terdege dat hij altijd achterom zal moeten kijken.

Met: Paul Dano, Jude Law, Tom Sturridge, Alicia Vikander, Will Keen, Jeffrey Wright

Gezien in : Cinema Oostereiland
FIN - song : Franco Battiato- Omaggio a Giordano Bruno

Mr. Nobody against Putin - David Borenstein/ Pavel Talankin

Mr. Nobody against Putin op IMDb (7,6)
 Mr. Nobody against Putin op Moviemeter (3,68)

Mr. Nobody against Putin op Wikipedia

Net gisteren werd bekend dat deze documentaire een Oscarnominatie in de wacht heeft gesleept. In de avond hebben we ervaren hoe terecht dit is. Zelf de oorlog met grote interesse en betrokkenheid gevolgd (wegens werkzaamheden bij het Oekraïne-project van Vluchtelingenwerk Nederland heb ik vele indrukwekkende en veerkrachtige verhalen vernomen), maar het blijkt van het grootste belang om ook verdieping te vinden in wat er in het oorlogvoerende land zelf gebeurt. Dat kan nauwelijks méér illustratief gebeuren dan wat u in deze documentaire te zien krijgt.

Ook vóór de oorlog in Oekraïne was Rusland al een land van protserige heldhaftigheid, ook vóór 2022 schermde het land al met een glorieus verleden en een stralende toekomst. Dat bleek in de praktijk wel mee te vallen: ongezonde woonsteden, gebrek aan toekomstperspectief bij jongeren, achtergestelde plattelandsgebieden vol met grauwe industrie. (zodat u het plaatje even voor u ziet op het moment dat wij het verhaal instappen). De jonge Pavel Talankin, een sociaal buitenbeentje, heeft een bijzondere baan; hij is "videograaf" op de school van Karabasj, de man die op beeld vastlegt wat de school waar hij werkt allemaal voor projecten en evenementen organiseert. Veel van die projecten dienen "the glorious nation of motherland Russia" te bezingen. Talankin filmt en bouwt een speciale band op met de schoolkinderen: bij hem kunnen ze zich creatief uiten, bij hem kunnen ze af en toe even een droomwereld induiken, bij hem kunnen ze even ontsnappen aan de harde en grauwe realiteit.

Alles verandert na de inval in Oekraïne. Het regime vaardigt opdrachten uit om lessen te wijden aan de militaire successen, de eenheid van het land en de glorie van de Putinisten dient te worden uitgedragen. Angstvallig gaan de mensen erin mee, maar niet Talankin. Die schiet weliswaar zijn beelden, maar bouwt langzaam zijn verzet op. Het feit dat u deze beelden kunt zien, is te danken aan een levensgevaarlijke vorm van verzet: kijk mee, huiver mee, oordeel mee.

Joika (aka The American) - James Napier Robertson

Joika op IMDb (7,1)
 Joika op Moviemeter (2,83)

Joika op Wikipedia

Het lijkt allemaal heel verwarrend: een Nieuw-Zeelands/Poolse productie over een in Rusland werkende Amerikaanse met daarbij oa een Duitse steractrice in een van de hoofdrollen. Maar goed: we snappen natuurlijk dat er geen mogelijkheid bestond om deze productie vanuit Rusland zelf te maken, dus maakte het op waarheid gebaseerde verhaal de nodige omzwervingen voordat het van de grond kwam. Maar dan krijg je ook wat: een inkijkje in de bittere wereld van het topballet. Heeft u ooit wel eens een "positieve" balletfilm gezien? Ik denk aan Black Swan, And Then We Danced, Girl of recenter nog "Encore": stuk voor stuk films over de harde, gemene en hypercompetitieve wereld van de topsport (want zo mogen we ballet toch echt wel noemen. En toch, toch lokte het danseres Joy Womack naar Moskou.

Waarom dan? Welnu: Joy heeft op haar kamer een foto hangen van Natalia Osipova, in haar ogen de beste prima ballerina aller tijden. De vrouw die haar motiveerde zelfs, die haar dusdanig inspireerde dat ze haar vaderland en haar familie achterliet om het te gaan maken in Rusland. Dáár zit namelijk de Champions League van het ballet, van daaruit heerst het ongeëvenaarde Bolshoi-Ballet over de planken. Hoewel ze weet dat nog nooit een Amerikaanse is doorgedrongen tot het primaballerina-korps gaat ze er vol voor. Ze belandt in een wereld van intriges, haat en nijd en zelfs persoonlijke aanvallen. Een wereld die geleid wordt door bikkelharde trainers die je genadeloos laten vallen bij het minste of geringste foutje. Toch ziet Joy kansen: ze merkt dat ze bij de kille lerares Tatiyana Volkova langzaam begint door te dringen. Daartoe moet ze de competitie aan met de ambitieuze Natascha, die vooralsnog meerdere streepjes voor heeft. Na de loodzware lessen blaast Joy stoom af bij medeleerling Nicolas, die -gelukkig voor haar- een veel beter relativeringsvermogen heeft. Toch lukt het ook de vriendelijke jongeman niet om Joy af te remmen in haar vaste voornemen: ze gáát prima ballerina worden, ze is bereid daar héél veel voor op te geven. Te veel?

Noot 1: Verwar deze "The American" niet met de film die wij van Anton Corbijn kennen.
Noot 2: Joy Womack bestaat echt. Ze danste de "body double" in deze film voor actrice Talia Ryder.

Met : Talia Ryder, Diane Kruger, Oleg Ivenko, Natasha Alderslade

FIN - song : Dana Lund- Winter palace

Gezien in : Cinema Oostereiland

Beanpole (aka Dylda)- Kantemir Balagov

Beanpole op IMDb (7,2)
 Beanpole op Moviemeter (3,52)

Daar zag ik m plots staan, op de programmering van Film1. Meteen schoten mijn gedachten terug naar een moeilijke periode. Deze film namelijk in maart 2020, toen de wereld plots in het slot viel door de gruwelijke pandemie. Theaters gesloten, dus veel films van toen kregen niet de kans om tot wasdom te komen zoals ze anders mogelijk wel hadden gedaan (deze was trouwens sowieso geen grote kaskraker geworden hoor, een Russisch arthouse-oorlogsdrama trekt al nooit volle zalen). Waarom ik me de film zo goed herinner, is omdat het bij mijn weten onze eerste geslaagde PICL-actie was. Niet eerder had ik op die manier een vers "roulerende" film bekeken. Het zegt alles over mijn gemoedstoestand dat ik destijds voor zo'n heftige film als deze koos. Ik begrijp die keuze nu, vierenhalf jaar later, overigens nog steeds: ik houd van arthouse, van wereldcinema en ik laat me niet afschrikken door stroperige traagheid in de te bekijken film. Welnu, dan kom je hier aan je trekken. 

Mijn recensie van destijds : Beanpole - recensie maart 2020

Transsiberian - Brad Anderson

Transsiberian op IMDb (6,6)
 Transsiberian op Moviemeter (3,20)

Treinenfilms, ik vind ze altijd wel fijn. De paradox van de weidsheid en het opgesloten zijn, het is voor filmmakers een dankbare invalshoek om beklemmende verhalen te vertellen. Zo een is dit er dus ook, een verhaal waarbij de sterke cast bijdraagt aan de geloofwaardigheid van het verhaal (al geef ik meteen toe dat ik fronste bij bepaalde verhaallijnen waar ik de hoofdpersonen mee weg zag komen). Hoe dan ook: aangenaam thrillertje, deze.

Ze hebben net een succesvolle hulpverleningscampagne in China achter de rug, de happy christians Roy en Jessie. Ze willen hun terugreis naar de VS vanuit Moskou doen, dat biedt hen de kans om eerst met de Transsiberië-express van Peking naar Moskou te reizen. Roy is gek van treinen, watertandend kijkt hij naar het oude materieel dat deze historische spoorlijn berijdt. Jessie is fotografe en acht de mega-treinreis een geweldige kans voor het schieten van gedenkwaardig materiaal. All aboard!

Eenmaal onderweg maken ze al snel kennis met een wat losser stel dan zij zelf zijn: de Amerikaanse Abby en de Spaanse vrijbuiter Carlos reizen al hun hele leven, altijd onderweg en uitstekend in staat zich aan steeds veranderende omstandigheden aan te passen. Roy vindt het allemaal prachtig wat de twee jongelingen hem voorschotelen maar Jessie is voorzichtiger: op een of andere manier vertrouwt ze Carlos maar matig, ze houdt hem liever enigszins op afstand (wat natuurlijk lastig is als je samen een slaapcoupé deelt). Bij een tussenstop op Irkoetsk pakt Roy zijn kans om het aanwezige treinmaterieel te bezichtigen waardoor hij het vertrek van zijn eigen trein mist. Jessie besluit bij het volgende station uit te stappen en een dag op de volgende trein te wachten zodat Roy weer kan aansluiten. Het jonge stel wil Jessie niet alleen laten, bij Jessie gaan langzamerhand steeds meer alarmbellen rinkelen.

Met: Emily Mortimer, Woody Harrelson, Ben Kingsley, Kate Mara, Eduardo Noriega

FIN - song : SN Music Education - Twinkle Variation

Unclenching the fists (aka Razzhimaya Kulaki) - Kira Kovalenko

Unclenching the fists op IMDb (6,6)
 Unclenching the fists op Moviemeter (3,17)

Wereldcinema doet het altijd goed bij mij, arthouse dito. Het leert je dat er zoveel samenlevingen bestaan die op andere manieren hun normen en waarden prioreteren. Niet beter, niet slechter maar anders. Dat zijn doorgaans geen vrolijke films, maar ik vind het interessant om te blijven leren dat onze - tamelijk verwende- westerse bril niet altijd alles scherp ziet. Zo ook bij deze oostblok-film: traag, zwaar maar wel met een goede zeggingskracht.

Ada zit in de knel. Als jonge vrouw zoekt ze naar mogelijkheden om zich te ontwikkelen maar die vrijheden krijgt ze niet. Of in ieder geval: amper. Het gezin is uit onrustig gebied vertrokken naar de regio van Moskou, Ada draagt nog de littekens van de oorlogshandelingen waar haar geboorteregio mee te maken had. 
Ze wordt kort gehouden door haar strenge en ziekige vader. Veel korter dan haar broers in ieder geval: Ada wordt door vader geclaimd om voor hem te zorgen, ze moet zich richten op de huishoudelijke taken en vooral niet te veel vertier buiten de deur zoeken. Hij houdt zelfs haar paspoort in om te voorkomen dat ze plots haar vrijheid zoekt. Haar broers zien haar strijd maar kunnen niet altijd iets voor haar doen omdat hun leefwereld nu eenmaal patriarchaal is ingericht. 
Ada richt zich op het vriendje dat ze opdoet, is bereid om ver met hem te gaan als hij haar maar bevrijdt uit dit juk. Steeds meer drijft Ada de boel thuis op de spits, het is tijd voor een breakout.

Met: Milana Aguzarova, Alik Karaev, Soslan Kugaev 

Transnistra - Anna Eborn

Transnistra op IMDb (6,7)
 Transnistra op Moviemeter (2,92)

Met de kennis van nu is het misschien wel beter dan ik gisteravond/vannacht dacht. In de veronderstelling dat ik naar wereldcinema zat te kijken, naar een arthouse-film misschien wel, zat ik maar te wachten op ontwikkeling in de personages, op een conflict of een moment dat alles omturnde. Nothing arrived!
Nu ik achteraf weet dat ik naar een van de VPRO opgenomen documentaire zat te kijken ipv naar een film vul ik het allemaal iets anders in. Misschien dan toch best nog wel oké.

We kijken - iets minder dan- anderhalf uur naar de belevenissen van jongeren in de tamelijk verse republiek Transnistrië. In een uithoek van Europa is dit van Rusland afgescheiden staatje op weg naar volwassenheid. Net zoals de jongeren die we hier volgen, trouwens. Het staat allemaal nog wankel, er zijn weinig spraakmakende producten of diensten waar het land zich mee onderscheidt, dus de jongeren zullen voor een toekomst toch weg moeten van het lome platteland, richting "grote stad" Tiraspol of verder nog, naar het buitenland. 

We volgen een groepje van 6 jongeren, waarin de zelfbewuste Tanya de grote spil is. Zij hangt met vijf vrienden rond langs het meer en bij de verlaten fabriek, terwijl de jongens beurtelings naar haar hand dingen. Tanya blijkt niet al te kieskeurig te zijn, ze heeft met alle jongeren wel iets maar ze kan maar niet beslissen welke man haar gaat helpen naar grotere dromen waar te maken. Tussen de jongens onderling ontstaat animositeit, waarbij ze hun onderlinge verschillen alleen maar uitvergroten. 

De zomer is lang en heet, het ontspannen gaat ze goed af maar dan valt de winter in en is iedereen meer op zichzelf aangewezen. Nog erger: in deze introverte tijd moeten ze allen hun plannen gaan maken voor hun weg naar volwassenheid. Weggaan of blijven, verkering of het leger in? Keuzes, keuzes.

Met: Tatyana Lipovskaya, Anatoly Nikolaevich, Alexander Stadnik, Dmitrii Maslov, Denis Shetshov, Alexander Sasha

The November Man - Roger Donaldson

The November Man op IMDb (6,3)
 The November Man op Moviemeter (3,02)

Het lukt mijn vrouw altijd wonderwel om er op bankhang-filmavondjes haar favoriete actieheld (of gewoon: mooie man. Of in haar woorden: de meest charmante acteur op deze wereld) er tussendoor te drukken. Zo schoven wij opnieuw aan bij een Pierce Brosnan-film, u kunt raden wie er blij op de bank zat. En ik doe lekker mee hoor, ik kan 's man tongue-in-cheek humor altijd wel waarderen. Dat heeft ie na zijn James Bond-reeks nog best lang volgehouden.

The November Man. Als die langs geweest is, leeft er niets meer. Peter Devereaux verdiende deze bijnaam na zijn jarenlange ondergrondse dienstverlening voor de CIA. Talloze operaties vakkundig geleid, mensen opgeleid met wisselend succes maar nu officieel met pensioen, relaxend aan het meer van Lausanne. Dat had ie gedroomd.

Zijn oude geliefde Natalia blijkt in Rusland in een lastig parket te zijn beland. Ze heeft belastend materiaal over de presidentskandidaat Arkady Federov in haar bezit. Dat materiaal is zo brisant dat het levensbedreigend is om er over te praten, het is dus zaak dat Devereaux haar over de grens weet te helpen. Dat lijkt even te lukken: hij weet haar weg te smokkelen uit de Doema maar een sluipschutter zit een succesrijk vervolg in de weg. Zij overlijdt maar weet met haar laatste woorden nog net Devereaux te informeren bij wie hij de rest van de kennis moet halen. 

Peter weet dat zijn geliefde vermoord is door zijn oud-collega's en zweert wraak. Hij raakt in contact met hulpverlener Alice, die hem de weg moet leiden naar de informante. Een riskante route want de CIA zit hem op de hielen, zijn oud-leerling Mason voorop. Het gaat allemaal om tijd: er vallen veel slachtoffers waarbij beide partijen hun best doen om uit elkaars handen te blijven. Ondertussen verkrijgt Devereaux meer informatie over handel en wandel van zijn oude werkgever, hetgeen de kluwen alleen maar explosiever lijkt te maken. 

Met: Pierce Brosnan, Luke Bracey, Olga Kurylenko, Bill Smitrovitch, Lazar Ristovski, Will Patton

FIN - song : Aloe Blacc - Ticking Bomb

Hytti Nro 6 (aka Compartment number 6) - Juno Kuosmanen

Hytti Nro 6 op IMDb (7,2)

Hytti Nro 6 op Moviemeter (3,56)
 

Veelgeprezen film, die lang bij ons in het filmhuis draaide. Toch gemist destijds, dus nu ik op onze nieuwe streamingsdienst Cine Member de titel tegenkwam, deze maar als eerste gekeken. Welnu : arthouse be arthouse (wat zoveel wil zeggen: ik kon er wel wat mee, maar ik snap dat veel mensen deze niet uitzitten). 

Laura, Fins van geboorte maar studerend in Moskou, zet de problematische relatie met haar vriendin even op pauze. Ze gaat op reis, ze wil naar het noorden van Rusland om in het ijzige Moermansk de historische petrogliefen te bezoeken. Wat dat zijn? Dat zijn rotstekeningen, eeuwenoud al. 

Ze heeft geen mazzel, beseft ze zodra ze haar treincompartiment in stapt. Een jonge gozer die direct begint met wodka drinken en die aanmatigende vragen stelt. Ze ziet er tegenop om hier enkele dagen mee in een kleine cabine te zitten, maar volgens de bazige conductrice moet ze het er maar mee doen. 

Na de nodige (kleine) confrontaties ontstaat er toch enig begrip tussen de twee, zeker als Ljoha (zo heet hij) haar bij een tussenstop beschermt tegen al te opdringerige gasten rondom het station. Gaandeweg zet Laura het idee van "terug naar Moskou" uit haar hoofd, gaandeweg worden de gesprekken met de simpele doch eerlijke Ljoha steeds intenser.

Met : Seidi Haarla, Yuriy Borisov, Dinara Drukarova

Het verloren transport (aka Lost Transport) - Saskia Diesing

Het Verloren Transport op IMDb (5,6)
 Het Verloren Transport op Moviemeter (3,14)

Van het acteerwerk moet deze Europese samenwerkingsfilm het niet hebben, maar het script is wél heel boeiend en ingenieus. Het verhaal is op ware gebeurtenissen gebaseerd, maar de karakterinvulling is fictioneel. En dat pakt goed uit. 

1945, het Oosten van Duitsland. De oorlog is verloren, de nazis proberen te redden wat er te redden valt. Uit alle gevangenenkampen selecteren de kansrijken en intelligentsia, zodat ze deze gevangenen mogelijk als uitruil kunnen gebruiken. Deze worden op transport gezet, maar lopen al snel tegen de respectievelijke fronten van de geallieerden in het westen en de Sovjets in het oosten aan. Bij een klein dorpje wordt een transport met gevangenen van Bergen-Belsen stil gezet, de bewakers vluchten weg. 

In die trein zit Simone, die met haar zwaar zieke man Isaac weg hoopt te komen. Vanuit de trein ziet ze soldaten naderen. Ze spreekt ze in haar beste Duits aan maar ontdekt dat het Russen zijn. Direct vraagt ze om eten maar ze wordt door het Rode Leger doorverwezen naar het nabijgelegen dorp: ga maar op zoek, wij hebben zelf ook niets. 
In dat dorp vindt inmiddels een razzia plaats: de oorspronkelijke Duitse bewoners worden verjaagd ten gunste van het leger en ten gunste van de Nederlanders. Simone vindt in een kleine kruidenierszaak het nodige aan eten, ze regelt er per direct ook een slaapplaats voor haar man. Alles lijkt vredig genoeg om aan te sterken, maar plots keert de dochter des huizes terug in haar ouderlijk huis. De situatie is gespannen, maar een soldate van het Rode Leger bemiddelt. De drie vrouwen moeten het samen rooien in deze woning, terwijl Isaac zieker en zieker wordt en uiteindelijk moet worden opgenomen in het leger-lazaret.

Drie vrouwen met volledig tegengestelde achtergronden en bedoelingen, elk voor zich onder zware druk: ze zijn op elkaar aangewezen en moeten het min of meer in gezamenlijkheid uitzoeken. Langzaam zakt de spanning en ontstaat er enig begrip voor elkaars situatie.

Met : Hanna van Vliet, Eugénie Anselin, Anna Bachmann, Bram Suijker

Ayka - Sergei Vortsevoy

Ayka op IMDb (7,1)

Ayka op Moviemeter (3,39)

Een sombere, welhaast nihilistische film. Maar wel een goede. Waarschuwing vooraf: je wordt bij het kijken naar deze film niet vermaakt, maar het houdt je wel bezig. Tere zieltjes moeten dus maar iets anders gaan kijken, liefhebbers van de wat zwaardere wereldcinema komen aan hun trekken. 

Ayka doet het gewoon. Daags na haar bevalling verlaat ze het ziekenhuis, met achterlating van haar baby. Ontaard, is je eerste reactie, maar al snel komen we er achter waarom Ayka dit doet. De van oorsprong Kirgizische heeft moeite om in Moskou een bestaan op te bouwen. Ze hupt van teleurstellend baantje naar teleurstellend baantje, waarbij ze dan ook nog af en toe bedrogen wordt door de koppelbazen die zonder loon uit te keren het hazenpad kiezen. 

Ondanks haar medische toestand moet Ayka snel aan het werk, er zitten schuldenaren achter haar aan. Ze duikt onder, switcht haar simkaart zodat ze niet meer bereikt kan worden door de geldeisers en hoopt snel iets blijvends te vinden waardoor ze hen alsnog kan betalen en aldus van hen af raken. 

Het gaat moeilijk, de meeste baantjes in het winterse Moskou kan Ayka niet volhouden omdat ze nog steeds bloedingen heeft en haar borsten stuwing geven omdat er steeds maar geen baby aan hangt. Het duurt lang voordat Ayka bij een tijdelijke werkgever terecht komt die inziet wat er met deze vrouw gebeurt. Deze werkgever (een dierenarts) financiert haar medische hulp en het lijkt de goede kant op te gaan. Totdat de schuldeisers opeens op de stoep staan, ze hebben haar verblijfplaats ontdekt. Ayka staat voor radicale keuzes.

Met : Samal Yeslyamova

Doroge Tovarishchi (aka Dear Comrades) - Andrey Konchalovskiy

Dear Comrades op IMDb (7,4)

Dear comrades op Moviemeter (3,64)

Toegegeven , ik had er meer van verwacht. Wellicht komt dat doordat dit een film is die je op groot doek moet zien, ik had m destijds wel op het wensenlijstje staan maar er geen tijd voor kunnen maken. Zo thuis op de bank kwam de grootsheid van de beelden en de meeslependheid van het verhaal minder goed op mij over. My bad natuurlijk, had ik destijds maar moeten toehappen. En er bleef desondanks een goede film over, maar ik had m graag heél goed gevonden. 

We gaan terug naar de straffe Sovjet-Unie, 1962. Chroetsjov-tijd, we zitten nog voor Breznjev maar hebben al wel Stalin achter de rug. De bevolking is gespleten en zucht. Er waren immers ook mensen die het goed (of in ieder geval béter) hadden in de Stalin-tijd en daar brokkelt nu langzaam wat van af. Etenswaar en andere levensbenodigdheden zijn vaak nog slechts op de bon verkrijgbaar, de lonen zijn laag, het volk mort.
Lyudmila, een vrouw van middelbare leeftijd, heeft er slecht in beperkte mate last van: vanwege haar werk voor de stadsraad van de communistische partij krijgt ze voorkeursbehandelingen bij de voedseldistributie. Wie appelen vaart, die appelen eet. Om die reden wil Lyudmila van geen kritiek op de partij weten. Haar mokkende vader heeft een andere tijd meegemaakt, haar weerbarstige dochter wil dat er een andere tijd komt, Lyudmila voelt zich veilig en sterk daar tussenin.

Daar komt verandering in als er een staking uitbreekt in de treinfabriek in haar regio. Vanuit haar partijrol moet Lyudmila erheen en de situatie is dreigend, helemaal als er een dag later een echte opstand uitbreekt. Terwijl zij aan tafel zit mee te besluiten over keiharde ingrepen door het leger, maakt ze zich tegelijkertijd zorgen om haar dochter die in de fabriek werkt en waarvan ze weet dat die actief aan de staking mee zal doen. Het leger nadert, de stakers zijn volhardend en Lyudmila is de wanhoop nabij.

Met : Yulya Visotskaya , Vladislav Komarov, Andrey Gusev, Yuliya Burova

FIN - song : Mockobsknn Kasaynn Xop - Mapycr

Mr. Jones - Agnieszka Holland

Mr Jones op IMDb (6,9)
 Mr Jones op Moviemeter (2,81)

Er bestaan ten minste 2 andere films met deze titel, 1 gezien en 1 niet, maar deze was voor mij nieuw in het rijtje. Ik hoopte dat het geen remake van de film met Richard Gere was , dat bleek niet zo te zijn. Daarboven zag ik drie hoofdrolspelers staan die ik in andere titels goede dingen heb zien doen, dus deze kreeg een kijkbeurt. 

Jaren 30, vorige eeuw. Gareth Jones is in dienst van een Brits ministerie maar vlast op een eigen carrière. Met de nodige bemiddeling is het hem gelukt een interview te houden met Adolf Hitler, dit vestigde al enigszins zijn naam maar hij wil meer. Hij wil naar Rusland, hij wil Stalin interviewen. Als hij zijn wens motiveert, als hij vertelt over de beangstigende krachten die op dit moment boven Europa hangen, wordt hij uitgelachen. Dit betekent dat hij het zelf moet gaan regelen: hij vervalst een oude aanbevelingsbrief van zijn leidinggevende en trekt vastberaden naar Moskou. 

Daar komt hij in contact met twee mensen die zijn verdere leven voor een groot deel zullen gaan bepalen. Hij spreekt af met Walter Duranty, een journalist die voor zijn lyrische verhaal over de Russische revolutie de Pulitzer Prize heeft gewonnen. Al snel blijkt dat Duranty tot de happy few behoort in Moskou: chique feestjes, dure dames en veel drank. Dit wordt Duranty allemaal gegund omdat hij kritiekloos is in de richting van het Stalin-regime: hij schrijft louter over de ideologie van de revolutie, niet over de verschrikkelijke gevolgen die dit voor de bevolking heeft. 

Veel meer hulp krijgt Jones van de bekoorlijke Ada Brooks, een jonge Duitse vrouw die bij Duranty op de redactie werkt. Ze ziet de gedrevenheid van Jones, daarnaast laat diens charmante verschijning haar niet onberoerd. Zij heeft gewerkt voor een onlangs vermoorde journalist, iemand met wie Jones nou net een afspraak had gemaakt in Moskou. Ada besluit Gareth te helpen, met de nodige bluf weet hij een reis naar Oekraïne te regelen om daar - zoals het Kremlin zegt - de glorie van de revolutie te aanschouwen in de graanschuur van de wereld. Gareth ontsnapt aan de aandacht van de meegezonden Kremlin-agenten en trekt diep het Oekraiense binnenland in. Wat hij daar mee maakt, schokt hem, Hij is ooggetuige van een gruwelijke hongersnood die de bevolking teistert. Hij wil zijn verhaal vertellen, dit moet de wereld weten. Uiteraard ondervindt hij daar ernstige hinder van zijn meerderen bij. Immers: als wat hij vertelt waar is, dan moet de gevierde Duranty dus een leugenaar zijn. Jones zoekt steun bij de befaamde schrijver George Orwell, die eerder bewezen heeft gevoelig te zijn voor dit soort machtsstructuren. 

Met: James Norton, Vanessa Kirby, Peter Sarsgaard , Joseph Mawle

The Courier - Dominic Cooke

The Courier op IMDb (7,2)

The Courier op Moviemeter (3,39)

Ouderwets goede, want ouderwets spannende spionagethriller. Cumberbatch is opnieuw fenomenaal in zijn acteerwerk , ook Jessie Buckley zag ik al voor de tweede keer deze week uitblinken in haar rol. Alles klopt aan deze film: acteerwerk goed, script goed, vormgeving zorgvuldig. Heel goed.

Sovjet-Unie, 1960. De jaren van Stalin zijn nog maar kort voorbij en de macht lijkt opnieuw te moeten worden verdeeld. De man die komt bovendrijven, Nikita Chroetsjev, wil moderniseren maar blijkt al snel een ouderwetse potentaat. In zijn gevolg is Oleg Penkovsky werkzaam, een oud-generaal die voor zijn verdiensten beloond is met een hoge bureaurol. 

Penkovsky ziet met angst en beven de nucleaire dreiging tegemoet die mede door baas Chroetsjev wordt gepropageerd. Hij zoekt contact met medewerkers van de Amerikaanse ambassade en vertelt van de dreiging, hij blijkt bereid om informatie te gaan leveren als hem en zijn gezin een vrijgeleide wordt gegeven naar het westen. 

Daarin werken de Amerikanen samen met de Britten, die een wonderlijke zet doen: ze recruteren een
onschuldige Britse zakenman om in Moskou contacten te gaan leggen. Aanvankelijk inderdaad voor handelsdoeleinden, waardoor de man toehapt, maar al snel wordt deze Greville Wynne gevraagd om met Penkovky in contact te treden waarna een periodieke overhandiging van fotorolletjes en kopietjes plaatsvindt. Wynne is weliswaar onwetend van de inhoud, maar zich stukje bij beetje meer bewust van het belang van zijn werk, dat hij bovendien ook nog eens voor zijn vrouw geheim moet houden. 

Hij ontwikkelt een vriendschap met Penkovsky en ziet met lede ogen aan dat het net zich steeds nauwer sluit om zijn Sovjet-vriend. De Koude Oorlog-tijd dringt, de Varkensbaai-crisis zet de VS en de USSR met de voorhoofden tegen elkaar.  Wynne vraagt de medewerking van UK en US om zijn partner naar het westen te halen. 

Met : Benedict Cumberbatch, Merab Ninidze, Jessie Buckley, Rachel Brosnahan , Angus Wright  

FIN - song : Abel Korzeniowski- Maybe we are only two people

Stalker - Andrei Tarkovski

Stalker op IMBb (8,1)

Stalker op Moviemeter (3,86)

Ooit, begin jaren 80, zag ik de film op een filmfestival. Op hardplastic stoelen, in een betonnen zaaltje, als tweede film van de avond deze bijna drie uur durende klassieker-in-wording. De film duurt lang, zelfs voor mij als liefhebber van traagheid in films. Dat komt echter wel de zeggingskracht ten goede, en daar is het de regisseur van begin af aan om te doen geweest. De groeiende twijfel van de hoofdrolspelers rijst ook in jouw hoofd: doe er wat mee of maak hier een eind aan, heren. 

We volgen de drie hoofdpersoon (Gids, Schrijver en Professor) op hun reis naar "De Zone" , een gebied nabij hun sombere huisjes. De Zone is een gebied waar volgens overlevering een meteoriet is neergekomen die het leven daar totaal veranderde. Stalker, de gids, verdient er een bescheiden inkomen mee door mensen op een tocht door het verboden gebied te nemen. Grote hekken , schietgrage grenswachten en een lange tocht door onherbergzaam terrein wacht de bezoeker voor hij zijn vurig verlangde doel zal kunnen bereiken. De mare gaat immers dat er in een van de gebouwen een magische ruimte bestaat die je leven verandert. 

De tocht erheen is niet zonder gevaren. Hoe dieper de zone wordt binnengedrongen, hoe meer kleur er - in deze film letterlijk - komt in leven en omgeving van de bezoekers. De gesprekken tussen de drie zijn intens en niet van ruzie gespeend. Dat werkt op elk van hen als een loutering: moet ik mijn handen dichtknijpen met wat ik al heb of is er  - door het betreden van die ruimte- inderdaad meer uit het leven 
 te halen? 

Tarkovski is een magisch filmer: beeld- en kleurgebruik zijn superbe. Je zou de film kunnen uitleggen als aanklacht tegen de destijds nog vigerende Sovjet-unie, je zou er ook een bredere menselijke zoektocht naar geluk in kunnen zien. Hoe dan ook: een 8,1 op IMDb , dat halen maar heeel weinig films. 

Met: Aleksandr Kaydoniskiy , Anatoliy Solonitsyn , Nikolai Grinko , Alisa Freyndhlikh

Chernobyl: Abiss (aka Chernobyl 1986) - Danila Kozlovskiy

 Chernobyl: Abyss op IMDb (4,9)

Chernobyl: Abyss op Moviemeter (2,54)

Deze film zal ik als film moeten beoordelen. Ik mag niet al te zeer mijn persoonlijke herinneringen door laten sijpelen over de grootste nucleaire ramp aller tijden (en voor mij de reden dat we nooit maar dan ook nooit meer over kernenergie zouden moeten praten). De film is immers een verbeelding, een visie van de regisseur. Die kan natuurlijk ver afdwalen van de werkelijkheid, die mag kant noch wal raken zelfs. Voor het gemak meldt de regisseur dan ook dat de film op waarheid gebaseerd is, maar dat de personages volledig fictief zijn. We gaan. 

April 1986. Alexey, die brandweerman bij de kerncentrale is, zegt zijn baan op omdat hij een nieuw leven wil starten in de grote stad Kiev , een stukje verderop. Voor de afscheidsreceptie gaat hij nog een keer naar de kapper, waar zijn grote liefde Olga werkt. Tien jaar geleden hadden ze iets met elkaar, daarna verloren ze elkaar uit het oog. Olga heeft een zoontje (tien jaar oud!) en terstond voelt Alexey zich verantwoordelijk. Ze gaan met elkaar in gesprek, de ouders. Alexey stelt voor om gezamenlijk alles achter te laten en elders een nieuw bestaan op te bouwen. 

Terwijl de twee met elkaar steggelen over de toekomst, fietst hun zoontje met zijn net gekregen camera door de stad. Hij rijdt naar de kerncentrale om daar spannende opnamen te maken. Dat komt uit, want terwijl zijn camera loopt , knalt er een vuurkolom omhoog uit de centrale: de reactor is ontploft. 

Uiteraard wordt Alexey opgeroepen, hetgeen hij aanvankelijk weigert omdat hij net heeft opgezegd. Maar zijn eergevoel en menselijkheid winnen het van zijn angst: hij gaat zijn oude team achterna en redt een aantal van hen uit het brandende gebouw. Daarna brengt hij eerst Olga en zoontje in veiligheid, waarna hij weer teruggaat naar de brandhaard. Er moet een team worden geformeerd dat moet proberen het koelwater te lozen, dit om te voorkomen dat condenserende fallout de grote steden en wellicht zelfs Europa gaat bereiken. Een opdracht die zo goed als zeker fataal zal zijn voor degenen die hem gaan uitvoeren.

Zoals gezegd; een actiefilm, een thriller. Amper aandacht voor de politieke en milieugevolgen van de ramp. Louter de menselijke kant belicht en dan nog alleen van de mensen in de buurt. Zeer zeker is het bij vlagen spectaculair, maar het is lang niet zo goed als de eerder verschenen serie "Chernobyl" die dezelfde ramp anders, minutieuzer belichtte.
Noot: als filmkijker levert deze film wel een prettig weerzien op: met actrice Oksana Akinshina , die zo schitterde in het heftige "Lilja 4-ever" . 

Met : Danila  Kozlovskiy , Oksana Akinshina, Filipp Avdeev, Ravshana Kurkova

 FIN - song : FLTR- Hope