Captives (aka Foglyok) - Kristof Deak

Captives op IMDb (7,0)
 Captives op Moviemeter (2,93)

Deze tijd is bij uitstek geschikt om films over totalitaire staten te bekijken. En al helemaal als het verpakt is in een komedie: je kunt immers maar beter proberen te glimlachen om alle narigheid die je hoort, beter dan bij de pakken neer te gaan zitten. Daarom: op naar het Hongarije van 1951, op naar het IJzeren gordijn.

Boedapest lijkt op vele manieren een zonnige stad, maar achter de voordeuren regeert de angst. Immers, je weet maar nooit of er op jouw voordeur geklopt gaat worden door de sterke arm van de dwangmatig controlerende machthebbers. Denk Stasi en DDR, we weten natuurlijk dat het destijds op veel meer landen van het Warschau Pact hommeles was.

En inderdaad: bij de familie Gál gebeurt het die ochtend. De staatsagenten zijn op zoek naar een verzetsman waarvan zij de informatie hebben dat ie bij hen in de Szigetstraat verblijft. Ze gaan er ten minste van uit dat de bewoners de man kennen. Niemand mag het pand verlaten derhalve, er moet eerst onderzoek plaatsvinden. De kinderen kunnen niet naar school, de vrouw kan niet naar haar werk, er kunnen geen boodschappen worden gehaald. Druppelsgewijs komen er mensen langs om te vragen waarom de Gálletjes niet op hun werk verschijnen en niet meer de straat op komen. Elke bezoeker krijgt subiet dezelfde behandeling: hier binnen blijven, we gaan je ondervragen want misschien zit jij wel in het netwerk. Zo ook Sofia, de zus van mevrouw Gal, die gaandeweg eerder de agenten gaat geloven dan haar eigen vlees en bloed. De conciërge van het trappenhuis collaboreert van harte: iedereen is verdacht en de familie Gál was altijd al raar. Terwijl het onderzoek nergens vruchten af lijkt te werpen, wordt de kamer steeds voller en raakt het eten op. Hoe komen ze hier ooit uit?

Met: Eliza Sodro, Zsofia Szamosi, Erno Fekete

FIN - song : Adam Balacs - Sophie out on the street

Explanation for everything (aka Magyarázat Mindenre) - Gabor Reisz

Explanation for everything op IMDb (7,7)
 Explanation for Everything op Moviemeter (3,79)

Jaaaa, film in mijn straatje deze. Gisteren in première gegaan, ik zocht lekker de koele filmzaal op (met nog 6 andere bezoekers, de zomerlauwte slaat reeds toe). Actueel onderwerp, ik zag aardige verwijzingen naar de situatie in Nederland op dit moment. Dat is natuurlijk niet zo gek als we weten dat De Grote Partijleider een enorme fan is van zijn grote voorbeeld in Hongarije. Er kwamen in de film enkele discussies voorbij die rechtstreeks op ons landje zijn te projecteren. 

Abel Trèm is gespannen. Hij staat voor zijn examen maar hij krijgt de leerstof er simpelweg niet in. Zijn ouders pushen hem om toch vooral goed te leren zodat hij straks kan gaan studeren. Daarbij is vooral vader (actief Fidesz-lid) van de oude stempel: "wij hebben dat examen ook gehaald, zelfs je stomme neef haalde het dus jij moet het zeker kunnen". Niet erg motiverend allemaal. 

Abel faalt hopeloos; welhaast catatonisch zit hij voor de examencommissie, er komt geen woord uit, zelfs niet als ze hem de kans gunnen een ander geschiedenisonderwerp te kiezen. Thuis gekomen ontwijkt hij de woede van zijn vader en gooit het over een heel andere boeg: het lag volgens hem allemaal aan leraar Jakab, die de pik op hem zou hebben omdat hij een nationalistisch speldje op zijn jasje droeg tijdens zijn examen. Wij weten dat dit onzin is, maar vader maakt er een ding van en vertelt het rond op een partijbijeenkomst. Waarna het balletje gaat rollen, de pers er lucht van krijgt en de school (met name leraar Jakab) in een vals daglicht komt te staan. Abel kan geen kant meer op, hij moet zijn rol blijven spelen maar weet ondertussen natuurlijk al beter. 

Met: Adonyi Walsh-Gaspar, Istvan Znamenak, Andras Rusznak, Lilia Kizlinger

FIN - song :  Andras Kalman/ Gabor Reisz - Magyarazat Mindenre

Gezien in : Cinema Oostereiland

A Feleségem Története (aka The Story of my Wife) - Ildikó Enyedi

The Story of my wife op IMDb (6,2)
 The Story of my Wife op Moviemeter (2,17)

Moeizame film, maar heel geen slechte film. Met 2 uur en 3 kwartier een lange zit, er zit een bewuste traagheid ingebakken die gek genoeg aan het eind dan ook echt begint te werken. 

Jacob Störr is kapitein op de vrachtvaart, zelden heeft hij vaste grond onder de voeten. Wanneer hij medische klachten begint te ontwikkelen, neemt hij de tip van de scheepskok ter harte: ga trouwen! Een huwelijk zou hem enige regelmaat kunnen geven, een regelmaat die een gunstig effect zou kunnen hebben op zijn maagklachten. Maar hoe? Jacob is geen feestganger dus hoe kom je in aanraking? Bij een hotelafspraak met een van zijn opdrachtgevers neemt hij een groot besluit: hij zal trouwen met de eerste de beste vrouw die de hotellobby binnenloopt. 

Daar is ze dan , de wonderschone Lizzy. Jacob brengt zijn aanzoek overtuigend, zij is wel geporteerd van de stoere en knappe kapitein. Zonder elkaar goed te leren kennen, trouwen ze en begint een van de wonderlijkste huwelijken ooit. Jacob probeert vaker aan wal te zijn maar het lijkt niet altijd door Lizzy gewaardeerd te worden, in een paar korte stappen is hun huwelijk van vurig naar haperend geworden. Jacob wordt wantrouwend , het sluipt in hem. Hij weet dat Lizzy regelmatig de grote party's in de stad afstruint, maar hij weet niet of ze hem daarbij trouw blijft. Sterker nog; hij weet niet of ze hem nou stimuleert om zelf eens wat vaker buiten de gebaande paden te treden. Aantrekken en afstoten, misprijzen en ophemelen; de twee draaien in een achtje om elkaar heen. 

Met : Gijs Naber, Léa Seydoux, Louis Garrel

Ein Lied von Liebe und Tod (aka Gloomy Sunday) - Rolf Schübel

 Ein Lied von Liebe und Tod op IMDb (7,8)

Ein Lied von Liebe und Tod op Moviemeter (3,86)

Een film die 22 jaar na verschijning op een 7,8 op IMDb staat, die laat zijn sporen na. Gek genoeg kende ik het bestaan van deze titel niet, ik was dan ook aangenaam verrast door de gastheer van de filmclub die ons deze gisteravond voorschotelde. Prachtig drama, met evenveel verstilde romantiek als heftige problematiek. En, dat vooral, met muziek die nog heel lang in je hoofd blijft tintelen. 

Boedapest is, kort voor de Tweede Wereldoorlog, een bruisende en statige stad met veel aandacht voor cultuur en culinaire verwennerij. Het restaurant van Laszlo Szabo speelt daar een voorname rol in: bezocht door intellectuelen en high brow zakenlui, met een hoogstaand culinaire kaart en ook nog eens dagelijks muzikale optredens. 

Szabo heeft een verhouding met zijn hoofdbediende, de bekoorlijke Ilona. Ilona doet met haar fraaie verschijning de harten van de bezoekers sneller kloppen, onder andere dat van de Duitse zakenman Kier die duidelijk niet alleen maar voor het heerlijke Rollfleisch in het restaurant komt. Als er na een reeks audities een nieuwe pianist in het restaurant wordt aangenomen, moet ook Szabo een stapje opzij doet. Ilona valt voor de intrigerende mystiek van Andras , die zelf ook moeite heeft zijn gevoelens voor de verkering van de baas te onderdrukken. Hij componeert zelfs een lied voor haar, een lied dat het leven van hen allen drastisch zal veranderen. 

Het "Lied von einen Traurigen Sonntag" krijgt eenieder die het hoort in haar greep. Andras bemachtigt een platencontract, zijn lied gaat frequent over de radio maar heef daarin een onbedoeld effect. De weemoedige klanken en het intense verdriet dat er uit spreekt , maakt dat veel mensen de hand aan zichzelf slaan: honderden mensen worden aangetroffen in hun kamer met het Lied van de Droevige Zondag op de platenspeler. 
Ilona verdeelt haar aandacht en haar fysiek gelijkelijk over haar twee mannen, die beiden de overtuiging hanteren dat ze "liever elk een halve Ilona hebben dan allebei géén Ilona". De drie-eenheid houdt stand, totdat de nazi's binnenvallen in Hongarije om ook daar hun gruwelijke anti-joodse machine in werking te zetten. Voor het trio wordt het extra lastig als de oude klant Kier opeens weer verschijnt, nu echter in een rol als Obersturmbahnfuhrer met een duidelijke opdracht. 
Zowel Laszlo als Andras doen moeite om uit de klauwen van de Duitsers te blijven, maar het net spant zich. Ilona ziet zich gedwongen een spil-rol te spelen, ze probeert de Duitse boot zo lang af te houden dat ze haar mannen in veiligheid kan brengen. 

Met: Erika Maroszan , Joachim Krol, Stefano Dionisi, Ben Becker

 FIN - song : Heather Nova - Gloomy Sunday

Noot: voor de film liet de gastheer ons de Gloomy Sunday versie horen van Billie Holiday. 78 toeren. Kippenvellend, wat een impact. 

Walking with the enemy- Mark Schmidt

 Walking with the enemy op IMDb (6,4)

Intrigerend en op waarheid gebaseerd verhaal, helaas in de uitvoering tamelijk veel zwaktes. Vooral het onbeholpen spel van de meeste acteurs (Ben Kingsley uiteraard uitgezonderd) maakte het tot een middelmatige film, terwijl er volop ingrediënten in zitten om het een spannend geheel te maken. 

In de rest van Europa is de Tweede Wereldoorlog al een tijdje gevorderd als in Hongarije het leven nog relatief zijn gangetje lijkt te gaan. Plotseling wordt ook echter hier haast gemaakt : de oprukkende legers van de Russen en de geallieerden zorgen dat de Duitsers haast maken. 

Ook de jonge Elek Cohen gaat het merken: zijn onbekommerde leven komt abrupt tot stilstand wanneer zijn familie wordt opgepakt en weggevoerd en hij voor de Arbeidseinsatz wordt gebruikt. Hij weet daar te ontsnappen en keert terug naar zijn totaal verlaten dorp. Hij besluit in het verzet te gaan, hij wil proberen zijn familie terug te vinden en trekt daarvoor weer naar Boedapest, de stad waar hij al studeerde. Hij belandt bij de ondergrondse: met vereende krachten weten ze een grote hoeveelheid Zwitserse paspoorten te fabriceren waarmee ze heel veel joodse burgers weten te redden door ze weg te sluizen naar dit neutrale land. 

Wanneer Elek's vriendin door twee Duitse soldaten dreigt te worden verkracht, grijpt hij in en brengt de soldaten om. De lichamen begraven ze, maar de uniformen gebruiken ze om infiltratie-acties te doen en zo alsnog een aantal gevangenen te bevrijden, net als vele mensen die op transport zouden worden gezet. 

Ze redden vele mensen, maar het is nooit genoeg. Elek's tijd begint te dringen, ontmaskering dreigt bovendien wanneer hij steeds vaker bekende gezichten tegenkomt als hij zich in zijn nazi-uniform tussen de Duitsers mengt. De geallieerden rukken op, de Russen bemoeien zich luidruchtig maar zijn ze allemaal op tijd om de groep van Elek nog te redden van de wisse dood? 

Met : Jonas Armstrong, David Leon, Hannah Tointon, Ben Kingsley

Jakob the Liar - Peter Kassovitz

Jakob the Liar op IMDb (6,6)
Hoewel matig uitgevoerd, is dit wel een goedbedoelde film. De film gaat over hoop, over het belang van blijven denken aan een toekomst , ook in tijden dat het die toekomst ver weg lijkt.

We gaan naar het laatste jaar van de oorlog, naar het getto van Warschau. Onmenselijke leefomstandigheden, de wanhoop is groot. Niets te eten, geen uitzicht op verbetering door de toenemende gruwelijkheden van de nazi's. Jakob verloor reeds zijn vrouw aan de bezetter en probeert zo goed en kwaad als het kan overeind te blijven.
Wanneer hij zich - wegens "overtreden van de avondklok" - moet melden op de Duitse commandopost hoort hij daar toevallig een flits van het radionieuws: de Russen staan al in Polen , nog slechts enkele honderden kilometers scheiden hen van Warschau. Het geeft Jakob enige hoop, maar zijn eerste zorg is nu om alsnog veilig thuis te komen in het donker. Aan de rand van het ghetto ontdekt hij een jong meisje, dat door haar ouders uit de trein richting Auswitsch is gezet om aldus haar leven te sparen. Jakob smokkelt haar zijn huis in en verstopt haar op zijn zolder.
Tijdens het appel laat hij per ongeluk iets los van de gehoorde informatie en er ontstaat een vreemde situatie: hij doet voorkomen dat hij dat gehoord heeft op een radio die hij zelf in bezit heeft. Een leugentje om bestwil , maar met grote gevolgen. Hij weet dat zijn leven niet zeker meer is als de Duitsers op zoek zouden gaan naar een radio in het ghetto, maar hij merkt ook dat er hoop ontstaat bij zijn vrienden en buren. Om ze af en toe iets te geven, begint Jakob zelf nieuwsberichten te verzinnen. Hetgeen weer tot gevolg heeft dat het niet lang geheim blijft dat er zich een radio in het ghetto bevindt.

Veel raakvlakken met "La vita é bella" , zegt u? Klopt, maar gek genoeg is dit verhaal al ouder want het werd al in de jaren 70 een keer verfilmd.

Met : Robin Williams  , Liev Schreiber , Armin Mueller-Stahl

The Door - Istvan Szabo

The Door op IMDb (6,5)
Isvan Szabo, de man die ons ooit het onweerstaanbare "Mephisto" bracht. Helen Mirren, steractrice uit oa  "The Cook, the Thief, His Wife and her lover" . Martina Gedeck, die aandacht trok in  "Die wand" en "Das leben der anderen". Affiche genoeg om deze film te gaan kijken.

Veelbelovende voorbereiding dus, maar de uitvoering bleek maar zozo. Dat komt vooral door de amateuristische en houterige uitvoering. Aan het verhaal mankeert niets, maar er zat te weinig natuurlijke flow in de film om heel geloofwaardig dan wel heel boeiend te zijn. Jammer.

Hongarije, begin jaren 60. Welstandig stel zoekt huishoudster. Zij vinden er een in de merkwaardige vrouw die aan de overkant een teruggetrokken leven leidt. Angstvallig houdt zij voor anderen verborgen wat er zich achter haar voordeur afspeelt. Eenmaal daarbuiten blijkt ze een kordate vrouw met eigenzinnige visie. Ze corrigeert het elitaire stel waar zij vindt dat het nodig is, ze trekt zich daarbij niets aan van de baas-knecht-verhouding. De man des huizes houdt afstand, maar de vrouw- een langzaam succesvol wordende schrijfster- raakt geïntrigeerd door die malle dame die haar leven bestiert. Ze ontdekt langzaam de oorlogsachtergronden - en andere geheimen- van haar buurvrouw en schakelt een tandje bij, van afstandelijk naar welhaast obsessieve interesse. De boel komt op spanning te staan.

Met : Helen Mirren, Martina Gedeck , Karoly Eperjes

A berni követ (The Ambassador to Bern) - Atilla Szasz

A berni követ op IMDb (7,1)
Complexe, doch enigszins amateuristische verfilming van een waargebeurd verhaal, In 1958, twee jaar na de Hongaarse opstand, wordt er ingebroken in de Hongaarse ambassade in Bern. Daar zou volgens de revolutionaire inbrekers een codeboek liggen dat alle geheimen rondom de moord op de leider van de opstand zou moeten onthullen.
Binnen de ambassade blijken tegengestelde krachten te bestaan, krachten die tot uiting komen nadat de ambassadeur gegijzeld is en onder dwang de code van de kluis moet prijsgeven. Weinig tijd hebben ze , de inbrekers . Buiten staat de Zwitserse politie, 1 etage lager staan de medewerkers en over 10 minuten zal radio Vrij Europa met een uitzending over de onthulling de lucht in gaan. Er worden peentjes gezweet? Halen de inbrekers binnen wat ze binnen willen halen, haalt het ambassadepersoneel zonder schade (en vooral schande) de eindstreep? Terwijl buiten Hongaarse vluchteling toestromen naar het ambassadegebouw, stijgt de temperatuur binnen naar een kookpunt.

Met: Janos Kulka , Tamas Szabo Kimmel , Jozsef Kadas

Sunset (Napszállta) - Laszló Nemes

Sunset op IMDb (6,7)
In mijn eigen woonplaats is de film niet eens in de zalen te zien en ook in het hoofdstedelijke Eye was de grote zaal 1 door slechts 15 mensen bezet. Heeft de vorige film van deze maker ("Son of Saul") dan zo'n negatief verpletterende indruk gemaakt dat niemand meer durft?
Dat zou zonde zijn want ook deze film maakt indruk. Niet zo als de Oscarwinnende voorganger, maar toch zeker voldoende om dit een fraaie film te vinden. Zelf had ik dat vooral vanwege de beelden , die zijn prachtig en geweldig uitgelicht. Iets te veel broeierige en denkende blikken wellicht maar toch de moeite waard, over het algemeen.
Begin jaren 10 van de vorige eeuw. Wij weten dan al dat het de voorbode is van de Eerste Wereldoorlog, maar daar is men zich in het dan mondaine Budapest helemaal niet van bewust. Het Oostenrijks-Hongaarse rijk van de Habsburgers leeft er nog tamelijk decadent op los. We leren Irisz kennen.
Zij solliciteert naar een baan bij een hoedenmakerij. Al snel blijkt dat zij de dochter is van de oorspronkelijke naamgevers van dat hoofdmodehuis, er blijken zich grote tragedies te hebben afgespeeld in haar familie. De nieuwe eigenaar voelt zich ongemakkelijk bij deze plots opduikende dame en we leren al snel dat het niet alleen met haar aanspraak op de modetroon te zijn.
Irisz ontdekt dat ze blijkbaar ook een broer heeft gehad, die broer is verdwenen nadat hij een gruwelijke misdaad op een rijke graaf heeft gepleegd. Irisz gaat op onderzoek uit en leert al snel dat haar broer nog leeft en zeer actief is in het opzetten van een revolutionaire beweging. Die beweging keert zich tegen de elite, waaronder - u dacht het al - natuurlijk ook het modehuis behoort. Hell breaks loose.

Met : Juli Jakab, Evelin Dobos , Vlad Ivanov

Homecoming (1945) - Ferenc Török

Homecoming (1945) op IMDb I(7,4)
Onwaarschijnlijk mooie film. Het heeft alles. Drama, stilte, traagheid, gruwelen, schuld, schoonheid, nog meer schuld en nog veel meer schoonheid. Niet iedereen zal er tegen kunnen: er gebeurt niet veel, zo lijkt het. Feitelijk kijken we naar slechts een paar uurtjes op een lome naoorlogse dag. In die uren gebeurt echter zo veel in de hoofden van de dorpelingen, dat het wervelend en dynamisch wordt. En dan heb ik het nog niet eens over de pure pracht die je aan beelden over je heen gestort krijgt: wat een ongelooflijk mooie cameravoering. Diep onder de indruk.

Augustus 1945, het platteland van Hongarije. Alles kabbelt, een huwelijk wordt voorbereid, de eerste drank gaat de kelen in, de trein arriveert in het dorpje. Als de stationschef ziet wat er uitstapt, geraakt alles in een stroomversnelling. Snel belt hij naar de gemeentesecretaris, direct erna stapt hij op zijn fiets om het dorp te waarschuwen: de joden! Twee joodse mannen zijn uitgestapt, ze laden twee kisten op een kar. Ingeklaard als kisten met parfum, let wel.
De reden van de paniek wordt ons al snel duidelijk: doodsbang zijn de dorpelingen dat de twee joodse mannen familie zijn van de joodse gezinnen die zij collectief aan de Duitsers hebben overhandigd. Dat deze mannen de bezittingen en de huizen komen opeisen die zij zichzelf daarna hebben toegeëigend. De ene dorpeling voelt zich nog schuldiger dan de andere, wat te doen? Ze hebben nog even: de joodse mannen hebben besloten om van het station naar het dorp te gaan wandelen, hetgeen ze een uur zal kosten. In dat uur gaat het dorp om: niets is meer rustig, niemand is veilig, zekerheden zijn er niet meer. Wat de mannen ook komen doen/halen of brengen, het is onheil.

Fantastische opbouw. Met heel weinig middelen maakt de regisseur ons duidelijk hoe veel fouten er gemaakt zijn in én na de oorlog. Een meesterlijke film.

Met : Josef Szarvas , Dora Sztarenkii , Tamas Szabo Kimmel

,

On Body And Soul (Teströl és lélékröl) - Ildiko Enyedi

On Body And Soul op IMDb (8,0)
Heeft iedereen , hoe verlaten of mislukt hij/zij zichzelf ook voelt, een zielsverwant in zijn bestaan? De film die ik gisteravond zag, bewijst van wel. Twee 100 procent eenzaten blijken op een verrassende manier in elkaars leven een rol te spelen.

Endre is financieel directeur bij een slachthuis (ja mensen, bereid je even voor op sommige nogal directe beelden), Maria wordt daar aangenomen als kwaliteitscontroleur. Hij is op leeftijd, heeft al geaccepteerd dat hij altijd alleen zal blijven , wellicht door zijn gesloten communicatie en wellicht door zijn eenzijdige verlamming (hij kan maar één arm gebruiken). Op het oog is Maria het tegenovergestelde: ze is jong, ze is mooi, ze heeft gestudeerd en ze is goed in haar werk. Te goed waarschijnlijk, want ze is autistisch precies.
De film wordt gelardeerd met beelden van een besneeuwd bos waarin twee herten (een enorm mannetje en een ranke hinde) elkaar langzaam benaderen en proberen af te tasten of ze iets voor elkaar kunnen betekenen. We blijken op dat moment te kijken naar de respectievelijke dromen van de hij en de zij uit het verhaal. In het dagelijks leven lukt het maar moeilijk om tot contact te komen, in de nacht ontmoeten ze elkaar echter daadwerkelijk in hun dromen.

Er zit uiteraard wel een script omheen gebouwd, maar bovenstaand verhaal lijkt echt hetgene te zijn dat de regisseur wil vertellen: hoeveel pogingen ook mislukken, als je echt voor elkaar bestemd bent, komt er vast een moment dat er wél contact is. Moeizaam of niet, het kan een opmaat zijn voor een klein beetje levensgeluk.

Fantastisch spel van Alexandra Borbély, ze sleepte er al enkele prijzen mee in de wacht. Maar ook de rol van Endre wordt sympathiek neergezet door Geza Morcszany. Deze prachtfilm sleepte al een nominatie in de wacht voor Oscar Beste Buitenlandse Film!

A Nagy Fuzet (Le Grand Cahier/The Notebook) - Janos Szasz

Le Grand Cahier op IMDb (7.0)
Er is altijd iets speciaals met Balkan-driven films. De humor is anders , het fatalisme is groter en daardoor is het geheel vaak absurdistisch. In deze film komt daar nog een element bij: nihilisme.

Einde WO2. Ergens in Hongarije. Een tweeling wordt op jonge leeftijd door moeder bij hun naargeestige oma ("de ouwe heks") afgeleverd omdat ze op het platteland meer kans op overleven hebben. Vader dient in het leger, moeder zoekt elders heenkomen.
De jongens moeten afzien, Oma houdt ze op afstand, ze moeten hard werken voor een marginaal beetje eten. Ze besluiten zichzelf daarin te harden: ze eten weinig, tuchtigen zichzelf en communiceren weinig met de buitenwereld. Dat helpt. Ze leren wennen aan de harde aanpak van de vlakbij gelegerde soldaten, ze leren wennen aan de klappen van de dorpsbevolking die hen als diefjes beschouwt. Ze overleven. En winnen daarmee ook de sympathie van de boze oma, die beetje bij beetje ontdooit.
De oorlog eindigt. De soldaten vluchten, de honger trekt weg en plots staat moeder weer voor de deur. Wat gaan de jochies doen? Krijgt ze ze weg bij de plek die langzaam de hunne is geworden?

Son of Saul (Saul Fia) - Laszlo Nemes

Son of Saul op IMDb
Of ik wel goed geslapen had, vroeg mijn vrouw me vanmorgen. Of ik niet van de film gedroomd had.
Nee. Ik niet.

Mijn koffie is zwart. Mijn garderobe is grotendeels zwart. Mijn favoriete muziekstijlen zijn zwaar en donker en films zie ik ook het liefst zwaar en indringend. Kortom: ik schrik niet van de gruwelijke sfeer in deze film, ik ben niet ontregeld door wat je hier aan onmenselijkheid voorgeschoteld krijgt.
Sterker nog: ik ben wellicht een van de weinigen die vindt dat de vorm van deze film tegen haar werkt. Zo machinaal en onpersoonlijk is het werk, zo verwerpelijk is de industrie waar hij zich op dat moment in bevindt, dat je moeilijk de kans te baat neemt om te zien welke persoonlijke strijd deze man eigenlijk voert.
Ik snap dat de regisseur de bedoeling heeft om te shockeren, misschien zelfs om ons niet te laten vergeten hoe verfoeilijk de concentratiekampen waren. Bij mij werkte het averechts. Alle geluiden, alle hectiek alle onscherpe bloederigheid en gruwelijkheid ten spijt, ik had al mijn aandacht nodig om te blijven zien waar Saul eigenlijk echt de hele dag mee bezig was. Want dat is een persóónlijk verhaal en niet een groot historisch moment.

Saul maakt deel uit van het Sonderkommando. Een groep van mensen die door de toenmalige nazi's werd geselecteerd om hen terzijde te staan bij de Endlösung. Het radicale uitroeiingssysteem in de concentratiekamp vereiste vele werkzaamheden en daarvoor werd een deel van de gevangenen ingezet. Gebruikt totdat ze uiteindelijk zelf aan de beurt waren. Het maakt duidelijk waarom de onderlinge verstandhoudingen binnen de groep zo op scherp staan: elk hoopt via een wit voetje in een of andere uitzonderingspositie te komen.
Saul doet zijn dingetje mee, maar verandert spoortslags als hij in een van de binnengebrachte slachtoffers zijn zoon meent te herkennen. Hij kan niets meer voor hem doen, nou ja, misschien toch nog één ding. Hij probeert te voorkomen dat zijn zoon de ovens ingaat, gaat op zoek naar een rabbi voor de laatste rituelen en hoopt dan zijn zoon een normale begrafenis te kunnen geven, al is dat dan op het kampterrein.
Hij neemt daarbij veel risico's en krijgt veel weerstand vanuit de groep. Omdat hij toch niets te verliezen heeft, zet hij door. Hij maakt gebruik van een opstand in het kamp om te proberen met lijk en al weg te komen.

Zware film, gruwelijke film. Maar helaas bij mij rakelings langs het doel. Spraakmakend is de film zeker, maar ik vond hem te veel op het effect en relatief te weinig op het persoonlijke verhaal leunen.