The Match - Dominik & Jakov Sedlar

The Match op IMDb (5,8)

The Match op Moviemeter (2,61)

The Match op Wikipedia

We weten mogelijk al dat de komende weken een documentaire in de zalen gaat draaien die deze zelfde titel voert: die zal gaan over de spraakmakende WK-finale van 1986 tussen Engeland en Argentinië. Die heb ik nog niet gezien, denk wel dat ik het ga doen. Tot die tijd vermaakte ik me met déze : ook waargebeurd en ook over een voetbalmatch, maar dan van een paar oorlogen geleden. Niet hartstikke best maar gerust wel charmant te noemen. We gaan, met oa Franco Nero en Armand Assante, naar het bijna-einde van de Tweede Wereldoorlog, we trappen af in Hongarije 1944. 

Nou, niet helemaal waar: we starten in het nu. Opa Branko ziet zijn kleinzoon worstelen met sportiviteit. Opa neemt de jongen apart voor enkele wijze levenslessen die de jongen verbaasd doen uitroepen waar opa dan al die wijsheden vandaan heeft en of ie zelf dan ook gevoetbald heeft. En pas dán gaan we naar 1944.

De briljante voetballer Laszlo Horvath wordt op een door nazi's gedomineerd feestje herinnerd aan een eerdere voetbalmatch die hij enkele jaren geleden speelde tegen Duitse officieren. En won. Het zit de fascisten niet lekker, immers: ook op het sportieve vlak wilden ze heersen, desnoods op onsportieve manier. Dus wordt Horvath uitgedaagd een weddenschap aan te gaan. Hij weigert en kleineert daarmee de offiier. Gaat niet goed he, dat weten we allemaal. Horvath wordt opgepakt en belandt in een werkkamp. De officier van dienst kolonel Franz, kent zijn reputatie en rakelt de weddenschap opnieuw op. Horvath ziet in dat hij in een kansloze positie zit maar ziet ook wel overlevingskansen als hij opnieuw een winnend team tegen de Duitsers weet neer te zetten. Er gaat dus een match komen maar eerst moet hij rekruteren. Hij doet dat op zeer sociale wijze en werft zelfs een kansloos geitenhoedend jochie als materiaalman aan. En dat jochie, die heet Branko. De bal is rond, het cirkeltje ook.

Met; Franco Nero, Caspar Phillipson, Armand Assante

 

Eleanor the Great - Scarlett Johansson

Eleanor the Great op IMDb (6,6)
 Eleanor the Great op Moviemeter (3,18)

Eleanor the Great op Wikipedia

De eerste grote speelfilm waarbij Scarlett Johansson niet vóór de camera staat maar waar ze áchter de camera zit, dat wil ik zien (ik kan haar afwisselende keuze voor commercie en onafhankelijke films zeer waarderen). En wat werd het? Welnu, het is een sentimentele draak. Wel een sympathieke hoor (het is allemaal goed te doen en er komt regelmatig een glimlach op de lippen) maar écht goed is het eigenlijk niet. Wel een fijn verweven script, dus ik zat wel gewoon geïnteresseerd film te kijken, dat is altijd +1. Zelfs als je dus eigenlijk naar een soort holocaust-komedie zit te kijken.

Ze wonen al ruim 11 jaar samen in hun flatje, de bejaarde dames Eleanor en Bessie. De een nog behoorlijk fit, de andere met de maand meer krakkemikkig. Eleanor is midwest-Amerikaanse maar Bessie is geboren in Polen en Holocaust-slachtoffer. Steeds meer gaat zij terug naar die gruwelijke tijd, steeds vaker uit ze haar schuldgevoelens: zij leeft nog maar ze heeft haar lieve en slimme broer niet kunnen redden. In geuren en kleuren vertelt ze haar verhaal aan Eleanor, die meelevend reageert en de verhalen absorbeert omdat zij de laatste is aan wie Bessie haar verleden kwijt kan.
Als Bessie overlijdt, kan Eleanor niet meer alleen in de flat blijven en verhuist ze terug naar New York, ze trekt bij haar drukke-agenda-dochter in. Die regelt voor Bessie een dagactiviteit, maar in plaats van bij het onvaste ouderenkoor stapt ze per ongelijk bij een praatgroep binnen. De praatgroep deelt ...een holocaustverleden, iedereen vertelt hoe ze hun leven hebben opgepakt na de gruwelen. Eleanor kan daar natuurlijk niet aan meedoen, tenzij..tenzij ze hier het verhaal van Bessie gaat vertellen. Haar gedetailleerde vertelstijl grijpt de groep bij de keel, net zoals het de daar aanwezige studente journalistiek bij de keel grijpt. Deze zoekt contact met Eleanor.

Met: June Squibb, Erin Kellyman, Chiwetel Ejiofor, Jessica Hecht, Rita Zohar

FIN - song : 

Gezien in : Cinema Oostereiland

Das Verschwinden des Josef Mengele (aka The disappearance of Josef Mengele) - Kiril Serebrennikov

Das Verschwinden des Josef Mengele op IMDb (7,2)
 Das Verschwinden des Josef Mengele op Moviemeter (4,07)

Das Verschwinden des Josef Mengele op Wikipedia

Zeer interessante film, niet alleen omdat het op waarheid gebaseerd is maar ook omdat het onderdeel uitmaakt van de grootste schandvlek op onze mensheid: het nazisme en de door hen geinitieerde holocaust. Deze film (gebaseerd op het diepgravende boek van Olivier Guez) toont namelijk feilloos aan hoe diep verwezen hun ideologie in de toenmalige machthebbers zat. Het toont ook aan dat die machthebbers hun lijnen over de hele wereld hadden lopen, want er zijn nogal wat misdadigers aan rechtsvervolging ontsnapt destijds. 
Dat de film heel interessant is, maakt het nog niet meteen een goede film overigens. Ik kon niet helemaal grijpen waardoor dat kwam maar ik gaf me met graagte over aan de historische vertelling. Die boeit namelijk de volle 2 uur en een kwartier (en het spel van hoofdrolspeler August Diehl is meer dan prima, ook dat).  

Hij heet Gregor, later heet hij Pedro, tussendoor plakt ie nog wat andere namen in zijn paspoort. Dat is nodig want Josef Mengele kent - terecht- geen rust. Hij is weliswaar het naoorlogse Duitsland en Europa ontsnapt en lijkt veilig in Zuid-Amerika te zijn beland. Maar die veiligheid is oppervlakkig: hij kan niet terug naar zijn familie omdat hij weet dat die scherp in de gaten gehouden wordt door nazi-jagers. Om die reden mist hij de begrafenis van zijn vader, iets waarover hij zeer verbolgen is. 
Overal waar hij gaat, moet hij om zich heen kijken, of dat nu in Argentinië, in Paraguay of in zijn laatste land van bestemming Brazilië is. Hij weet dat men in datzelfde continent zijn oude vakbroeder Adolf Eichmann heeft opgespoord en gearresteerd, hij vertrouwt derhalve niemand. Zelfs zijn zoon niet. Zoon Rolf komt - ook reizend op een vals paspoort - zijn vader opzoeken om verhaal te halen: hij wil antwoord krijgen op de vraag of al die verhalen over de sadistische arts van Auschwitz waar zijn, of zijn vader inderdaad dergelijke gruweldaden heeft begaan. Uit de antwoorden van zijn vader blijkt dat die nog niets van zijn ideologische hardheid heeft verloren, dat zijn netwerk ook nog ongeschonden overeind staat. Een griezelige gedachte, omdat het de beschaving geen recht doet.

Met: August Diehl, Maximilian Meyer-Bretschneider, Friederike Becht, Burghart Klaussner, Dana Herfurth

FIN - song : Anibal Trollo - Cuando tallan los Recuerdos

Gezien in : Cinema Oostereiland

Irena's Vow - Louise Archambault

irena's vow op IMDb (6,7)
 Irena's vow op Moviemeter (3,05)

Irena's vow op Wikipedia

In plaats van naar de toneelverfilming van de kranslegging op de Dam keken wij op 4 mei naar een oorlogsdrama. Het drama - hoewel matig geacteerd - was tastbaar, het invoelen in de situaties en vooral de spanning die erbij kwam kijken was vanaf de bank realistisch genoeg om tot na- en herdenken te stemmen. Zo kon het ook, besloten wij.

Irena is verpleegkundige in opleiding als in haar land Polen de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Doordat ze zelf niet joods is, kan ze wel aan het werk blijven:. Ze wordt door de Duitse bezetter als manuela-van-alles ingezet: niet alleen is ze keuikenhulp en serveerster, ook wordt ze verantwoordelijk gemaakt voor de productiekwaliteit en kwantiteit van een groep Joodse kleermakers. Al snel hoort ze tijdens haar serveerwerk dat de SS van plan is de Joodse kledingherstellers slechts tot een bepaalde datum in te zetten, waarna ze zullen worden afgevoerd dan wel omgebracht. Als Irena tijdens haar boodschappenronde wordt geconfronteerd met de gruwelijke daden van SS-officier Rokita doet ze zichzelf een plechtige belofte: waar ze kan, zal ze de joodse bevolking helpen. Ze heeft deze vrouw en baby niet kunnen redden, maar als ze ook maar één andere Joodse vluchteling kan helpen, heeft haar leven zin gehad.

Wanneer ze overplaatsing krijgt en als huishoudster/PA van de wat mildere Duitse majoor Rugmerr in diens villa aan het werk komt, ziet ze haar kans schoon. Ze leidt de kleermakersgroep in de nacht naar Rugmer's villa om daar onder te duiken. Terwijl zij haar dagelijkse werk moet doen en de vele feestjes van Rugmer en zijn officierscollega's faciliteert, gebruikt ze ondertussen op slimme wijze de onderduikers om haar daarbij te helpen. Het gaat goed, maar het kan natuurlijk niet eeuwig duren: de groep is te groot, de villa wordt te druk bezocht en de hoeveelheden boodschappen die Irena doet, vallen ook op. Irena kan zich geen enkele fout veroorloven: één misstap kan niet alleen het leven van de onderduikers kosten, maar ook dat van haarzelf én van haar werkgever. 

Met: Sophie Nélisse, Dougray Scott, Andrzej Seweryn, Maciel Nawrocki

The Brutalist - Brady Corbet

The Brutalist op IMDb (7,6)
 The Brutalist op Moviemeter (3,60)

Lag het aan het weer? Lag het aan de lengte van de film? Geen idee, maar feit was dat ik - nog geen week na het binnenslepen van een Oscar voor beste acteur - een hogere opkomst had verwacht voor "The Brutalist". Natuurlijk, hij draait al enkele weken maar toch had ik gehoopt op een betere buzz na dit fijne filmnieuws. Want ondanks genoemde lengte (3,5 uur ruim) heb ik me geen moment verveeld, zelfs niet in de wetenschap dat er heel veel zijpaden in de film worden bewandeld die niet per se noodzakelijk zijn voor het verhaal. Mijn interpretatie is dat de regisseur die extra verhaallijnen gebruikt om de karakters van de hoofdpersonen nog beter te schetsen en vooral: om ze nog beter in de tijd te plaatsen. Voeg daar de verwennerij van fantastische visuals aan toe en je krijgt gewoonweg een sterke film waarvan ik blij ben deze te hebben mogen ondergaan.

Alleen het begin al, de film neemt je direct in de greep. Geen idee waar we zitten maar als na enkele minuten rumoer plots een gekantelde versie van het Vrijheidsbeeld opduikt, kunnen wij the math wel doen: we zitten op een immigrantenschip dat langs Ellis island vaart. WO2 is net voorbij, al zal blijken hoe lang die doorwerkt in hoofden en harten van de hoofdrolspelers. 

We maken kennis met Laszlo Toth, overlever van de Holocaust, die aan het begin staat van een nieuw leven in Amerika (dat kon toen nog). Zijn vrouw moest achterblijven in het door de Russen bezette Hongarije, het is de bedoeling dat ze zich later bij hem gaat voegen. Neef Attila vangt hem op en geeft hem werk op zijn kleine meubelbedrijfje. Al snel ontdekken we dat Laszlo in Europa al een indrukwekkende cv heeft opgebouwd als architect (gestudeerd bij Bauhaus in Dessau, waarna hij al een mooie reeks brutalistische gebouwen heeft neergezet - de meesten overleefden ook nog eens de oorlog).

Maar ja, hij heeft helemaal niets aan dat mooie CV, want hij begint overzee met he-le-maal niets. Zijn eerste grote opdracht in dienst van zijn neef verpest hij, althans in de ogen van de opdrachtgever. Deze steenrijke ondernemer Harrison Van Buren komt er later echter achter dat Toth iets prachtigs heeft ontworpen. Excuses zus, excuses zo en "wil je niet voor mij komen werken? Toth hapt voorzichtig toe en sleept de opdracht voor een megaproject in de wacht: een combinatie van ontmoetingscentrum, kerk, bibliotheek en gemeenschapshuis inéén. Niet vier gebouwen, maar één megacomplex. Onder voorwaarde dat zijn vrouw en nichtje mogen overkomen, accepteert Toth de opdracht. Compromisloos is zijn ontwerp, kosten-verslindend ook maar hij wil niets weten van bezuinigingen of aanpassingen, desnoods betaalt hij uit eigen zak. Terwijl hij iedereen tegen zich opzet met zijn non-conformistische houding blijkt pas gaandeweg hoe Toth tot de vorming van zijn gedachten is gekomen. De epiloog van de film grijpt je bij de keel.

Met: Adrien Brody, Felicity Jones. Guy Pearce, Joe Alwyn, Raffey Cassidy

FIN - song : La Bionda- One for you, one for me

Gezien in : Cinema Oostereiland

A Real Pain - Jesse Eisenberg

A Real Pain op IMDb (7,4)
 A Real Pain op Moviemeter (3,61)

Eerste film in de filmzaal voor mij, dit jaar. Daarom geef ik hem ook de tags van 2024 (productie) én 2025 mee (verschijningsjaar) mee, want ik bekeek m in de voorpremière. En dat beviel erg goed: sterke film met vooral een ijzersterke Kieran Culkin. Jesse Eisenberg is ook goed, maar die speelt vooral Jesse Eisenberg, maar dan in het kwadraat. Eisenberg is de slimmerd, de neuroot, de bedeesde en de keurige met toch wel een brandend vuurtje van binnen. Dat vuurtje is bij Culkin hier echter een uitslaande brand, hij speelt een karakter dat alle ruimte voor zich inneemt. Onmogelijk om niet van hem te houden, onmogelijk om hem niet hyperirritant te vinden. Eisenberg baseerde het verhaal op zijn eigen familiegeschiedenis en maakt gedegen werk van zijn dubbelrol als regisseur én hoofdrolspeler. Uitstekende film derhalve, een goede start van filmjaar 2025.

De neuroses van David grijpen ons vanaf het begin al bij de keel: hij heeft vertraging opgelopen in zijn rit naar het vliegveld en probeert daarom zijn neef Benji te bereiken. Deze blijkt zich echter he-le-maal geen zorgen te maken, hij zit zich prima te vermaken op het vliegveld met al die bijzondere mensen om zich heen. De neven maken zich op voor een trip naar Polen om daar een rondreis te maken langs de geboorteplaatsen van hun onlangs overleden oma. 

David is de geslaagde man, goed huis/gezinnetje/dikke bullshitbaan en om die reden ook de financier van de trip. Neef Benji namelijk maakt er maar een potje van: onduidelijke woonsituatie, veel blowen en na het overlijden van oma zelfs zo in de put geraakt dat hij met een overdosis pillen zijn leven probeerde te beëindigen. David voelt zich verantwoordelijk voor zijn extraverte neef maar blijkt hem lastig te kunnen reguleren. Vanaf het begin van de reis eist Benji alle ruimte voor zich op: continu ontregelt hij de groepsreis, continu bevraagt hij de gids op nut en noodzaak van diens feitenrelaas (wie wel eens een groepsreis heeft gemaakt, weet hoe irritant dat kan zijn). En dat is het fraaie van deze film en van het karakter Benji: you love to hate him. Want onder die explosieve buitenkant zit een zeer gevoelige en vooral lieve jongen verborgen. Het lijkt alsof David hierdoor meer buiten de groep lijkt te staan dan Benji, gek genoeg. 
De film slaagt erin om de twee kanten van het verhaal keurig in balans te brengen: de naargeestige geschiedenis van WOII en de gevolgen daarvan voor de familie vermengt zich keurig met een zorgzame competentiestrijd tussen de twee neven.

Met: Kieran Culkin, Jennifer Grey (ja, die van Dirty Dancing), Will Sharpe, Kurt Egyawan, Jesse Eisenberg

FIN - song : Silas Short- My Conversation

Gezien in : Cinema Oostereiland

Führer und Verführer (aka Goebbels and the Fuhrer/Führer and Seducer)- Joachim Lang

 

Führer und Verführer op IMDb (7,3)

Führer und Verführer op Moviemeter (2,93)

Verschrikkelijk. De mens is verschrikkelijk. Alles voor een beetje macht, we doen het elke keer weer. Ambitie wint het van menselijkheid, doelgerichtheid wint het humaniteit. Ik kwam droef uit de zaal vandaan. Natuurlijk wist ik waar de film over zou gaan, natuurlijk wist ik dat we naar de zwartste bladzijde uit de geschiedenis gingen kijken, maar er waren twee dingen die me gruwelijk beangstigden. Ten tweede was dat het gebruik van originele footage: beelden die je in varianten wel eens voorbij hebt zien komen maar die nu zo vakkundig in de tijdlijn van de film zijn geplaatst dat het effect ervan vele malen harden binnen komt. Dat ten tweede. Ten eerste namelijk een veel belangrijker ongemakkelijk gevoel dat de film bij me opriep: wapens zijn er in soorten en maten, technologie maakt ze immer verwoestender en verschrikkelijker. Maar het verschrikkelijkste wapen van allemaal, dat heeft iedereen tot zijn beschikking. Propaganda. Het is het instrument om de wandaden te legitimeren, maar het is vooral ook het instrument om volgelingen en begrip mee te creëren en te overtuigen. Kijk naar Rusland, kijk naar Israël, kijk naar Trump: gewoon overal om je heen worden de lessen van Joseph Goebbels gevolgd. 

Joseph Goebbels kickt er op: hij maakt deel van de intieme kring van adviseurs van Adolf Hitler, de man die hij een genie noemt en die hij simpelweg aanbidt. Sterker nog: die hij in zijn leven belangrijker vindt dan zijn vrouw en zijn grote gezin. Goebbels is ambitieus en wil een stoel dichterbij de Führer veroveren. Hij verwaarloost liever zijn gezin, hij staat oogluikend toe dat zijn vrouw zich voor een klein beetje liefde en genegenheid tot anderen wendt, hij kiest voor een verstandshuwelijk. 
Terwijl de moordmachine van de nazi's steeds verder op stoom komt, wordt het verhaal daarmee steeds belangrijker. Goebbels mag geen zwakte tonen, hij moet het Duitse volk overtuigen dat straffe taal niet langer volstaat, het Duitse volk moet ten oorlog. Het is aan Goebbels om die griezelige boodschap overtuigend te verspreiden, het volk te masseren voor de gruwelijkste misdaad uit de geschiedenis. Hitler eist van Goebbels dat hij zijn huwelijk op orde krijgt, al is het maar voor de buitenwereld: hij moet de Arische waarden die hij steeds verkondigt uiteraard zelf als allereerste uitstralen. 
Goebbels moet zijn maitresses vaarwel zeggen en pakt -extra verbitterd hierom- zijn werk nog gedegener aan dan ie al deed: de taal wordt harder, de leugens worden grover en de daden... oh oh oh de daden, ze worden onmenselijker en destructiever. Dat de mensheid deze gruwelijke haat heeft overleefd is een wonder, dat ze zich niet beter voorbereidt op herhalingen is net zo wonderlijk. Het maakt bang.

Met: Robert Stadtlober, Fritz Karl, Franziska Weisz

Gezien in : Cinema Oostereiland

Happy End - Frans Weisz

Happy End op IMDb (5,9)
 Happy End op Moviemeter (2,68)

Het was niet mijn lucky night gisteren want ook de tweede film die ik aanzette, kon me maar matig bekoren. Ik moest zelfs aan een oude Freek de Jonge-grap denken: "ik was laatst bij een voorstelling van Het Dagboek van Anne Frank, maar dat werd zo slecht gespeeld dat toen de Duitsers het huis binnenvielen het publiek massaal schreeuwde: "ZE ZITTEN IN HET ACHTERHUIS HOOR!". U snapt, als je als kijker tussen door aan dat soort zaken gaat denken, is de film niet goed genoeg. Een van de mindere van de toch breed gerespecteerde Frans Weisz, lijkt me. En dit ondanks het feit dat er een keur aan stevige Nederlandse acteurs kwam opdraven. 

Het is een komen en gaan in het huis van vader Simon. Iedereen wil de lieve en gewaardeerde man respect komen betonen als hij op zijn sterfbed komt te liggen. Simon is Holocaust-overlever, dat heeft zijn sporen in de familie nagelaten. Niet alleen houdt hij zelf een deel van zijn geschiedenis voor de familieleden geheim, de familieleden zelf kunnen er ook wat van. 

Een festival van gemiste kansen, jaloezie, verrassende onthullingen en knellende verhoudingen. Simon lijkt het allemaal niet bewust meer mee te maken, maar ondertussen..

Met: Pierre Bokma, Sophie van Winden, Kitty Courbois, Peter Oosthoek , Edwin de Vries

Resistance - Jonathan Jakubowitz

 Resistance op IMDb (6,5)

Resistance op Moviemeter (3,06)

Niet geheel geslaagde, maar wel zeer interessante biopic over het leven van de grote Franse mimespeler Marcel Marceau. Het minder geslaagde deel zit hem er niet zozeer in het verloop van de film zelf, nee, het probleem ligt meer bij mij. Ik vind Jesse Eisenberg vaak prima zijn rol neerzetten, maar ik zie in hem geen verzetsheld. En ook geen comedian. Dat ligt aan mij- want hij doet het heus niet onverdienstelijk - en het hield me tegen de film het krediet te geven dat het toch wel verdient. 

Vader vindt het maar niks, dat gedoe van zoon Marcel. Terwijl zijn zoon zijn tijd verdoet met acteren en toneelspelen, zou hij beter een voorbeeld kunnen nemen aan zijn broer Alain. Die is politiek betrokken en staat op tegen de steeds grotere Duitse overheersing van zijn land. Terwijl de Duitsers Parijs naderen, raakt Marcel door toedoen van zijn broer toch betrokken bij het verzet tegen de nazi's. Broerlief vraagt hem om mee te werken aan de opvang van groep joodse kinderen die allemaal hun ouders door de oorlog zijn kwijtgeraakt.
Marcel ziet zichzelf nog niet als verzetsheld maar heeft wel door welk effect hij heeft op de kinderen. Steeds zwaarder trekt hij zich hun lot aan en uiteindelijk vlucht hij samen met zijn broer verder naar het zuiden. Hij belandt in Lyon, waar ze te maken krijgen met de griezelige Klaus Barbie, een Duitse commandant die een waar terreurbewind uitvoert over de lokale bevolking, alles om maar zoveel mogelijke Joodse mensen op te kunnen pakken. Marcel traint de kinderen in weerbaarheid en overleven en uiteindelijk nemen ze een grote beslissing: ze willen vluchten naar Zwitserland voordat Barbie hun opvang helemaal overvalt en uitmoordt. 

Met : Jesse Eisenberg, Clemence Poesy, Matthias Schweighöferr, Felix Moati, Ed Harris

FIN - song :  Angelo Milli - Shalom Alehem

Au revoir les enfants (aka Goodbye Children ) - Louis Malle

Au revoir les enfants op IMDb (8,0)
 Au revoir les enfants op Moviemeter (3,71)

1987, dat was toch echt al in mijn volop actieve filmkijk-leven, maar toch kwam deze film op mij over als veel ouder. Dat kan te maken hebben met de onderwerpkeuze en de stijl van de filmmaker, maar objectief gezien kwam de film gedateerder over dan het releasejaar vertegenwoordigt. Doet overigens niets af aan de kwaliteit van de film, integendeel zelfs: als een film uit 1987 nu nog met een waarderingscijfer van 8,0 op IMDb staat, dan is ie uitzonderlijk van kwaliteit. Dat klopt: hoe verder de film vordert, hoe meer je erin gezogen wordt, hoe meer je ook invoelt met de geheimen die de jongens met zich mee dragen. Sterk, het woord "klassieker" steekt de kop op.

1944, Parijs. De jonge Julien wordt door zijn moeder naar het Franse platteland gestuurd. Ze kan zijn veiligheid (en die van Julien's broer) niet meer garanderen en stuurt ze naar een strenge paterskostschool beneden de vuurlinie van de dan al 4 jaar durende oorlog. 

Julien is kwetsbaar, kwetsbaarder dan zijn al wat grotere broer in ieder geval. Waar die zich goed weet te handhaven tussen de pesterige leeftijdsgenootjes, dreigt Julien onder te gaan: Julien is wat stiller, klein, bedplasser en bovendien wat gevoeliger dan goed voor hem is in deze omgeving. Broerlief neemt het af en toe wel voor hem op, maar hij moet toch veel zelf oplossen. Gelukkig heeft hij van zijn moeder een voorraadje jampotten meegekregen, waardoor hij mee kan draaien in een clubje dat zich middels ruilhandel van wat verlichting (sigaretten!) voorziet in deze strenge leefomgeving. 

Alles verandert voor Julien als de bescheiden Jean Bonnet als nieuwe leerling de klas wordt binnengebracht. Julien voelt meteen een verbondenheid met de kwetsbare jongen en doorziet al snel dat Jean grote geheimen met zich mee draagt. Julien achterhaalt de ware (Joodse) identiteit van Jean en besluit de gevluchte jongeman enige bescherming te bieden tegen de dreigingen die voor Bonnet van binnen en van buiten de kostschool lijken te komen. De twee krijgen een sterke band maar zijn waakzaam, het einde van de oorlog is nog lang niet in zicht.

Met : Gaspard Manesse, Raphael Fejtö, Francine Racette, Stanislas Carré de Malberg

Treasure- Julia von Heinz

Treasure op IMDb (6,5)

Treasure op Moviemeter (2,25)

Luchtige film over loodzwaar onderwerp. Niet 100 procent geslaagd (accentjes, altijd lastig qua geloofwaardigheid), maar zeer zeker een boeiende film. 

Ze staat te trappelen, onze hoofdpersoon Ruth, daar op het vliegveld van Warschau. Het hele vliegtuig lijkt nu toch wel leeggestroomd en nog is hij niet verschenen. Ze wist dat hij reserves had voor deze reis maar hij zou toch niet....? Nee hoor, als allerlaatste sjokt hij de ontvangsthal in, hij zat dan toch op de vlucht uit New York. 

Vader Edek blijkt een getroebleerd man. Niet zo gek:  Edek is Auschwitz-overlevende, iemand die zijn gehele familie verloor en die zo gauw het kon de benen nam naar de Verenigde Staten, de schuldige grond van Polen achter zich latend. Ruth is al eerder afgereisd naar het geboorteland van haar vader om een zwaarbeladen reis voor te bereiden: ze wil met Edek terug naar de stad Lodz, waar hij geboren is en lang woonde. Maar ze wil toch ook echt naar Auschwitz-Birkenau, ze wil zien wat die confrontatie met haar emotioneel afgestompte vader doet. 
Sinds het overlijden van haar moeder is het contact met haar vader veranderd. Ze praten veel minder dan Ruth gehoopt had, ze wil haar vader meenemen in de emotionele problemen die haar dood met zich meebrengt, maar ook wil ze aantonen welke gevolgen het heeft om tweede-generatie-oorlogsslachtoffer te zijn. 
Haar plan mislukt aan alle kanten. Edek blijft gesloten en bescheiden en wijst haar er continu op dat deze confronterende reis niet zo zwaar gezien moet worden: een huis is een huis, een muur is een muur. Ruth gaat ver: bij een bezoek aan het oude woonhuis van Edek koopt ze de halve inboedel van de huidige bewoner op. Niet alleen om daarmee zelf iets tastbaars uit de jeugd van haar ouders te hebben, ook om het ijs met Edek te breken. Daar blijkt aardig wat inspanning voor nodig.

Met: 

Lena Dunham    Lena Dunham

Stephen Fry        Stephen Fry

 

Gezien in : Cinema Oostereiland

The Survivor (aka Harry Haft) - Barry Levinson

The Survivor op IMDb (6,7)
 The Survivor op Moviemeter (3,25)

De gruwelverhalen van Auschwitz en de Holocaust zijn al op veel manieren verteld, ook in films. Soms denk je dat je het allemaal wel gezien hebt, maar dan duikt er toch weer eentje op met een invalshoek die je niet kende. En het erge eraan is: het is ook nog eens waargebeurd, het verhaal van Harry Haft speelde echt. Soms denk je dat het nu allemaal wel verteld is, maar nee, het moet blijven worden verteld. Barry Levinson kan dat.

Hartzko Haft is gelukkig een sterke vent, hij kan het onmenselijke sjouwwerk in het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau redelijk aan. Dat geldt niet voor iedereen. Wanneer een medegevange bijna bezwijkt en door zijn knieën zakt tijdens het zware werk, neemt Harry een enorm risico door tussen hem en de Duitse bewaker in te gaan staan. Sterker nog: wanneer het uit de hand loopt, slaat Harry er op los. De bewaker krijgt slaag en moet de man met rust laten. Harry rekent erop dat hij daarop geëxecuteerd zal worden maar dat pakt anders uit. 

De commandant heeft met een glimlach toegekeken terwijl Harry de bewaker tegen de vlakte sloeg. Hij vond het vermakelijk en inderdaad, hij gaat hier vermaak van maken. Hij stelt Harry voor dat hij op de feestavonden van het bewakend personeel zal gaan boksen. Tegen medegevangenen. De winnaar leeft, de verliezer wordt geëxecuteerd. Harry walgt van deze onmogelijke "Sophie's choice" , maar merkt al snel dat er medegevangen zijn die als een verlossing zien als ze na een bokspartij uit dit helse leven worden bevrijd. Het levert hem een gruwelijke reeks van winstpartijen op, niet iets wat je op je bokspalmares genoteerd wilt zien.

1949, VS. Harry heeft het kamp overleefd en probeert zijn weg te vinden. Met regelmatig denkt hij terug aan Leah, de vrouw die hem mentaal door het kamp heen heeft geholpen. Hij weet niet of ze nog leeft of waar ze leeft. Hij ziet maar 1 manier: de publiciteit zoeken. Met behulp van een journalist en vooral die van de behulpzame Mirjam, die bij een onderzoeksinstituut werkt, kondigt Harry groots aan dat hij wil gaan boksen tegen de dan regerend wereldkampioen Rocky Marciano. Kansloos natuurlijk, maar hij haalt wel de kranten. Steeds meer stukjes van de puzzel worden gelegd.

Met ; Ben Foster, Vicky Krieps, Peter Sarsgaard, Danny de Vito, Billy Magnussen

The Zone of Interest - Jonathan Glazer

The Zone of Interest op IMDb (7,5)

The Zone of Interest op Moviemeter (3,62)

Omdat mijn vrouw deze nog niet gezien had (en omdat ze - na de verhalen die ze erover gehoord had - deze niet alleen durfde te kijken), deze gisteren herzien. Het was immers 4 mei, na een van de naarste Dodenherdenkingen ooit. Dit was het moment. 

Stil van, opnieuw, zo luid en duidelijk komt de film nog steeds binnen. Erg goed (ondanks dat ik nog steeds die vreemde, in negatief geschoten, scenes niet kan verklaren. Hoeft ook niet, de film doet al meer dan voldoende met hoofd en hart.

Mijn recensie van eerder dit jaar: BEGT: The Zone of Interest - Jonathan Glazer . En daar heb ik weinig aan toe te voegen, nog steeds sterk, nog steeds indringend.

FIN - song :  Johan Strauss I, Ensemble Wien - Tivoli-Rutsch-Walzer no. 39 

One Life - James Hawes

One Life op IMDb (7,6)
 One Life op Moviemeter (3,67)

Nou, mij hadden ze hoor. Ik had al veel berichten voorbij zien komen over de beleving van deze film. Van " drakerig"  tot "prachtig", van "overdreven sentimenteel"  tot "zeer betrokken". Hoewel ik van een zekere scene wist dat ie zou komen, kreeg ik toch even de gewenste emotionele rillingen over mijn rug toen dat moment aanbrak. Klaarblijkelijk zat ik diep genoeg in het verhaal (en dat pleit voor de regie) om de emotionele lading ervan te erkennen.

1938. In London worden de angstaanjagende berichten uit Europa over de ontwikkelingen rond nazi-Duitsland gespannen gevolgd. Onder andere door de jonge Nicky Winton, die op het punt staat af te reizen naar Praag waar hij zijn vriend zou bijstaan in de hulpverlening aan de groeiende groep vluchtelingen uit het zojuist bezette Sudetenland. Nu het uit de hand dreigt te gaan lopen, laat Nicky al zijn werkzaamheden in London uit zijn handen vallen en trekt per direct in Praag de handen uit de mouwen. 

Wat hij ziet, is schrijnend. Op straat levende kinderen, hele gezinnen op de vlucht, honger en armoede. Hij vat een groots plan op: in nauwe samenwerking met andere Britten en een enkele lokale medewerker zet hij een hulplijn op, waarbij hij zich vooral richt op het redden van kinderen. Ze moeten worden voorzien van visa, er moeten opvangadressen in Engeland voor ze komen en er moet geld gefundeerd worden (50 Engelse pond per kind), als dat geregeld is kunnen ze met treintransporten dwars door Europa richting Hastings en vervolgens London worden gebracht. Het is een race tegen de klok, de nazi's winnen terrein en naderen Praag maar Winton slaagt erin maar liefst 669 kinderen uit hun klauwen te redden. 

1988. Vijftig jaar na dato kijkt de bejaarde Winton terug op die gruwelijke periode, hij verwijt zichzelf dat het hem niet gelukt is om meer kinderen te redden. Voor zijn eigen gevoel heeft hij er veel te veel moeten achterlaten. Omdat hij - onder druk van zijn vrouw- verplicht zijn werkkamer moet opruimen, besluit hij de administratie van zijn reddingsproject te overhandigen aan mevrouw Maxwell, de vrouw van de krantenmagnaat. Dan gaat er alsnog een balletje rollen waarbij de bescheiden Winton alsnog enige eer krijgt toegeschoven voor zijn levensreddende gedrag van een halve eeuw geleden. 

Met: Anthony Hopkins, Lena Olin, Johnny Flynn, Helena Bonham Carter, Alex Sharp, Romola Garai

FIN - song :  Volker Bertelmann - Finale

Het verloren transport (aka Lost Transport) - Saskia Diesing

Het Verloren Transport op IMDb (5,6)
 Het Verloren Transport op Moviemeter (3,14)

Van het acteerwerk moet deze Europese samenwerkingsfilm het niet hebben, maar het script is wél heel boeiend en ingenieus. Het verhaal is op ware gebeurtenissen gebaseerd, maar de karakterinvulling is fictioneel. En dat pakt goed uit. 

1945, het Oosten van Duitsland. De oorlog is verloren, de nazis proberen te redden wat er te redden valt. Uit alle gevangenenkampen selecteren de kansrijken en intelligentsia, zodat ze deze gevangenen mogelijk als uitruil kunnen gebruiken. Deze worden op transport gezet, maar lopen al snel tegen de respectievelijke fronten van de geallieerden in het westen en de Sovjets in het oosten aan. Bij een klein dorpje wordt een transport met gevangenen van Bergen-Belsen stil gezet, de bewakers vluchten weg. 

In die trein zit Simone, die met haar zwaar zieke man Isaac weg hoopt te komen. Vanuit de trein ziet ze soldaten naderen. Ze spreekt ze in haar beste Duits aan maar ontdekt dat het Russen zijn. Direct vraagt ze om eten maar ze wordt door het Rode Leger doorverwezen naar het nabijgelegen dorp: ga maar op zoek, wij hebben zelf ook niets. 
In dat dorp vindt inmiddels een razzia plaats: de oorspronkelijke Duitse bewoners worden verjaagd ten gunste van het leger en ten gunste van de Nederlanders. Simone vindt in een kleine kruidenierszaak het nodige aan eten, ze regelt er per direct ook een slaapplaats voor haar man. Alles lijkt vredig genoeg om aan te sterken, maar plots keert de dochter des huizes terug in haar ouderlijk huis. De situatie is gespannen, maar een soldate van het Rode Leger bemiddelt. De drie vrouwen moeten het samen rooien in deze woning, terwijl Isaac zieker en zieker wordt en uiteindelijk moet worden opgenomen in het leger-lazaret.

Drie vrouwen met volledig tegengestelde achtergronden en bedoelingen, elk voor zich onder zware druk: ze zijn op elkaar aangewezen en moeten het min of meer in gezamenlijkheid uitzoeken. Langzaam zakt de spanning en ontstaat er enig begrip voor elkaars situatie.

Met : Hanna van Vliet, Eugénie Anselin, Anna Bachmann, Bram Suijker

The Auschwitz Report - Peter Bebjak

The Auschwitz Report op IMDb (6,5)

The Auschwitz Report op Moviemeter (3,10)

Hoewel deze film niet bijzonder goed wordt uitgevoerd, is het door onderwerp en impact toch de moeite van het bekijken waard. De film is op waarheid gebaseerd en vertelt een belangwekkend verhaal in die o zo gruwelijke geschiedenis. Oorlogen zijn altijd een inspiratiebron voor filmvertellers geweest, maar de mensonterende verschrikkelingen van de concentratiekampen zullen altijd worden verteld. Moeten altijd worden verteld, zelfs. 

Eind 1944, Auschwitz , Polen. De systematiek van de Endlösung draait op volle toeren. Twee Slowaakse mannen in barak 9 werken mee bij het ruimen van de ontelbare lijken. Steeds meer komen ze tot het besef dat hen niet anders rest dan hun leven te wagen bij een ontsnappingspoging. Ze weten dat blijven betekent dat binnenkort anderen met hun lichaam zullen moeten sjouwen, ze hebben niets te verliezen. 


In het diepste geheim werken ze hun ingenieuze plan uit, slechts 1 enkele mede-kampbewoner mag op de hoogte zijn en hulp verlenen. Ze graven een kuil onder de stapel vlonders aan de rand van het kamp en verstoppen zich daar na het appèl , wachtend op een gunstig moment om over de prikkeldraadhekken te gaan. Dat gaat nog ruim een dag duren omdat er al snel alarm geslagen wordt dat er mensen ontbreken. Hun medebewoners van bark 9 worden de dupe: zij moeten in de bittere kou buiten blijven staan totdat iemand van hen de bewakers vertelt wie het zijn en hoe ze gevlucht zijn. Als de eerste zoektochten rondom het kamp afnemen, pakken de twee alsnog hun kans en klimmen ze tussen het prikkeldraad door , de bossen in. Er wacht hen een tocht vol ontberingen. 
 Die zware tocht wordt uiteindelijk beloond als ze - met behulp van het verzet- over de grens geraken en in Slowakije in contract treden met het Rode Kruis. Dankzij hun zorgvuldig bijgehouden administratie stellen ze het naar hen vernoemde Vrba-Wetzler rapport op, dat de gruwelijke details van het moorddadige vernietigingskamp blootlegt. De wereld is geschokt, niemand had voor mogelijk gehouden dat de misdaden zo gruwelijk waren als in dit rapport werd blootgelegd. 

Met : Noel Czuczor , Peter Ondrejicka , John Hannah , 

Nebel im August (aka Fog in August) - Kai Wessel

Nebel im August op IMDb (7,3)
 Nebel im August op Moviemeter (3,69)

De mens is van nature slecht. De sublimatie van die denkwijze kwam naar voren tijdens het nazi-regime in de vorige eeuw. Hoe veel daar ook over gesproken is, hoe vaak de verhalen ook verfilmd zijn, elke keer denk je weer dat het niet zo erg en zo onmenselijk geweest kan zijn. "Nebel im August" vertelt ook zo'n verhaal, een kant die minder vaak belicht wordt dan de holocaust maar die minstens zo gruwelijk is: het "euthanasie"-programma dat werd toegepast op gehandicapten, lichamelijk dan wel verstandelijk. Niet van nut voor de efficiënte Arische machine, dus moest volgens de doctrine worden ingegrepen. 

Het zigeunerjongetje Ernst Lossa komt door een naar toeval terecht in een sanatorium waar gehandicapten worden opgevangen. Ernst, van Jenische afkomst, heeft een vader die marskramer is en derhalve geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Ernst wordt daarom opgevangen in dit semi-ziekenhuis, terwijl hij gezond van lijf, leden en verstand is. Hij wordt aan het werk gezet (wat hij overigens heel fijn vindt) en blijft dromen van het moment dat zijn vader hem komt ophalen om samen naar Amerika te trekken. 

De directeur van het ziekenhuis , dokter Veithausen, is overtuigd aanhanger van de nazi-theorieën en voert derhalve trouw de orders van het euthanasie-programma uit: elimineer de zwakken in de samenleving zodat er louter sterke gezonde mensen overblijven. Patiënten worden voorzien van dodelijke drankjes of worden simpelweg uitgehongerd met diëten zonder voedingswaarde. Ernst ziet het allemaal gebeuren en komt - in kleine stapjes - in opstand. Hjj begint de enige betrouwbare medewerkers (zuster Elisabeth, een non met mores, en manusje heer Witt) te assisteren om aldus het leven van sommige van zijn medebewoners te rekken. Met het lieve meisje Nandl ontwikkelt hij een vriendschapsband en smeedt hij een ontsnappingsplan. Zijn handelingen vallen op, vooral bij de geïrriteerde Veithausen. Die wil van die weerstand af. 

Persoonlijke noot: plots keek hij recht in de camera, en ik herkende die ogen. Patient Oja in deze film is de opgegroeide versie van het jongetje Oskar , die niet meer wilde groeien. Het jongetje van "Die Blechtrommel" is tóch volwassen geworden. 

Met ; Ivo Pietzcker , Sebastian Koch, Fritzi Haberlandt, Henriëtte Confurius

Conspiracy - Frank Pierson

Conspiracy op IMDb (7,7)
In 1942 , op 20 januari, vond in een hotel aan een meer bij Berlijn een vergadering plaats die de wereld voorgoed zou veranderen. De Wannsee-conferentie, zoals die is gaan heten, was een samenkomst van nazi-hotemetoten waarin het verdere verloop van de oorlog werd besproken.
De verovering van Europa ging niet meer zo gesmeerd als ze hadden gehoopt, in Rusland liep het leger tegen zware problemen op en de strijd tegen het jodendom verliep hen niet snel genoeg.
In het diepste geheim hadden de architecten van het plan (Adolf Eichmann en Reinhard Heydrich) deze meeting belegd om de naargeestige lijnen van hun strategie uit te leggen. Een strategie die als "Die Endösung" de geschiedenis in is gegaan. Hoewel de aanwezigen werd opgedragen de notulen en uitgereikte documenten na afloop te vernietigen, is er toch één exemplaar bewaard gebleven. Op basis van die notulen is deze film tot stand gekomen: het zal min of meer zo gegaan zijn.

Wat sterk is aan deze verfilming, is de schrik die sommige van de aanwezigen om het hart slaat als de impact van deze vergadering hen duidelijk wordt. Tot nog toe hadden ze weliswaar her en der in Europa hun schrikbewind uitgevoerd, maar voor hun gevoel deden ze dat toch nog volgens bepaalde wetten. Die Neurenberg-wetten , in 1935 opgesteld, kenden nog enige overweging in de omgang met hun "tegenstanders" , maar vanaf dit moment zullen ze die bedenkingen moeten laten varen. Ontzet zijn ze, enorm geschrokken ook van de gruwelijke opdracht die voor ze ligt. Er ontstaat een strijd tussen de leger-kant van de aanwezigen en de meer ambtenarenkant daar tegenover. Eichmann en Heydrich zijn echter onverbiddelijk: alle neuzen moeten die ene, verschrikkelijke kant op.

Met : Stanley Tucci, Kenneth Branagh, Colin Firth