About dry grasses (aka Kuru Otlar Ustüne/ Les Herbes Sèches) - Nure Bilge Cilan

About Dry Grasses op IMDb (7,7)
 About dry grasses op Moviemeter (3,51)

About Dry Grasses op Wikipedia

Natuurlijk, als kijker hoef je niet zoveel af te zien als de hoofdpersonen in de film, maar 3u17m kijken naar de trage doch indringende films van bejubeld regisseur Nure Bilge Cilan is toch best een inspanning. Het is vechten om de aandacht erbij te houden: veel van de dialogen lijken nergens toe te leiden of ergens over te gaan, voor het gevoel had het een stuk korter gekund. Achteraf snap je het echter ook wel weer: het tempo van de film is een getrouwe weergave van het harde bestaan van de hoofdpersonen op het Oost-Turkse platteland. 

En met Oost-Turks bedoel ik dan ook echt het uiterste oosten: we gaan naar het onherbergzame deel van het land, naar Kurdistan, waar de winters meedogenloos zijn en de seizoenen eindeloos op zich laten wachten. Leraar Samet vindt dat hij er zijn tijd verdoet, liever verhuisde hij naar het swingende Istanbul. Zover is het nog niet, hij zal eerst nog weer een jaargang les moeten geven op zijn archaïsche plattelandsschool. 
Alles lijkt te kabbelen, Samet wisselt de lesdagen af met drankgelagen met collega's of met foto-wandeltochten in de onherbergzame gebieden in de buurt. Maar dan worden hij en een collega bij de schooldirecteur geroepen: er is een aanklacht tegen hen ingediend wegens 'grensoverschrijdend gedrag'. Hoewel ze zich beiden van geen kwaad bewust zijn, weet Samet direct uit welke hoek dit vandaan komt. Het is over en uit met zijn communicatieve manier van lesgeven, alles wordt directief en onpersoonlijk. Alleen zo weet hij afstand te houden van zijn klas en vooral van zijn voormalige favoriete leerlinge Sevim. Het wordt overleven of opgeven.

Met: Deniz Celiloglu, Merve Dizdar, Musab Ekici, Ece Bagci

Gegen die Wand (aka Head-on) - Fatih Akin

Gegen die Wand op IMDb (7,8)
 Gegen die Wand op Moviemeter (3,76)

Gegen die Wand op Wikipedia

Je ziet nu, na het eerste kwart van de 21e eeuw, af en toe van die lijstjes voorbij komen met "De beste films van deze eeuw". Wanneer ik zelf zo'n lijstje zou maken (wie weet, wie weet), zou deze voor mij in de top 3 staan. Ik zag de film deze week voor de vierde maal en was opnieuw verbluft: een in-your-face mix van heftigheid, romantiek, zelfdestructie, muziek en tradities maken dit voor mij een van de belangwekkendste films van mijn tijd. Prachtig, prachtig, een monument. 

We knallen al vrij snel de film in als we Cahit een net-niet-geslaagde zelfmoordpoging zien doen: hij zet zijn auto tegen de muur zonder daarbij af te remmen. Hij overleeft en belandt uiteraard in het ziekenhuis. In de wachtkamer aldaar zit Sibel geïnteresseerd naar de passief-agressieve Cahit te staren. Ze hoort zijn naam roepen en beseft dat hij een Turkse man is. En dat is precies waar ze naar op zoek is: een Turkse man om mee te trouwen, zodat ze onder het juk van haar traditionele familie (papa zeker, maar broer blijkt nog erger) probeert uit te komen. Ze vraagt Cahit ongezien ten huwelijk en de nihilistische horeca-schoonmaker zegt niet eens direct nee: zolang ze hem maar met rust laat en hij er geen verplichtingen aan over houdt, wil hij best haar man spelen. 

Het wordt natuurlijk geen gezegend huwelijk als beide partners een stijgende levensmoeheid uitstralen. Inderdaad gaan ze elk hun gang, maar toch groeit er een vorm van genegenheid naar elkaar. Een genegenheid die een zeldzaam vernietigende uitwerking heeft op zowel zijn als haar bestaan. 

Met : Birol Ünel, Sibel Kekilli, Catrin Striebeck

Direct nadat ik de film voor de eerste keer zag, kocht ik de soundtrack op CD

FIN - song : Zinoba - Life's what you make it

Yolun Acik Olsun (aka Godspeed ) - Mehmet Ada Öztekin

Yolun Acik Olsun op IMDb (6,7)
 Yolun Acik Olsun op Moviemeter (2,83)

Tamelijk drakerige film die ik maar om één reden bekeek: hij speelt in een regio waar ik twee maal zeer prettig op vakantie ben geweest : de Mugla-regio in Turkije en dan met name Dalyan-Köycegiz . Prachtig om daar weer beelden van te zien, zeer herkenbare vredige momenten aan terug gezien in deze rolprent. 

Maar zo vredig is de film zelf helemaal niet . Half oorlog, een kwart romantiek, een kwart psychologie en een kwart roadmovie, deze Godspeed heeft het allemaal. Beetje overgedramatiseerd gespeeld, zoals het wel vaker in wereldcinema gebeurt. 

De jonge Kerim is schipper op de Dalyan-rivier en leidt een tamelijk zorgeloos leven. Hij is tot over zijn over verliefd op de mooie Elif en wil graag trouwen maar haar vader wijst hem af. Een te min baantje, te weinig toekomst voor zijn dochter en bovendien is Kerim ook nog niet eens in dienst geweest. Dat laatste, daar kan Kerim in ieder geval iets aan doen. 
Hij meldt zich aan bij het Mugla-garnizoen en komt onder de verantwoordelijkheid van kapitein Salih Yusbasi. De twee ontwikkelen - voor zover dat binnen het leger gaat- een soort van vriendschap.

Wanneer Kerim hoort dat Elif door haar vader wordt uitgehuwelijkt , wil hij uiteraard zo snel mogelijk terug naar Dalyan. Kapitein Salih ontstoft de oude familie-Mercedes (waarin zijn ouders verongelukten toen ze voor hem onderweg naar school waren), het lukt hem het ding weer aan de praat te krijgen en de twee beginnen aan een lange tocht vol ongemakken en lastige ontmoetingen. Onderweg leren we veel mee over de verstevigde vrienschap nadat beiden in een incident verwikkeld raken en Kerim tegen de vlakte geschoten wordt waarna Salih bij een reddingsactie op een mijn stapt en zijn been verliest. 
De tocht vol hindernissen wordt een race tegen de tijd. 

  FIN - song : Tolga Santas - Keklik Gibi

Midnight Express - Alan Parker

Midnight Exporess op IMDb (7,6)
Klassieker die al een tijdje op de harde schijf klaarstond om herzien te worden. Rauw, realistisch en tamelijk hard. De kijker wordt gedwongen te kiezen tussen twee kwaden: ben je voor het systeem van hard straffen van drugscriminelen ? Dan sta je deze gehele film aan de kant van de bewakers.
Ben je voor het tweedekansprincipe en geloof je erin dat ook gevangenen recht hebben op een beetje menselijkheid? Dan schuif je in deze film steeds meer de richting op van Billy de smokkelaar.
Billy is de sukkel die aan het begin van de film een grote hoeveelheid hash probeert mee te smokkelen in het vliegtuig dat hem van Istanbul naar de VS moet brengen.
Billy wordt gepakt en krijgt een op het oog eerlijk proces. Daarin wordt de nadruk gelegd op het bezit en niet de smikkel, dat verzacht zijn straf aanzienlijk. Hij maakt de kans na 3,5 jaar vrij te komen.
Het loopt anders. Hoewel Billy zich voorbeeldig gedragen heeft in zijn detentie-jaren, wordt het proces toch heropend en wordt het vonnis omgezet in levenslang.
Dat Billy doordraait, is logisch. De behandeling is inhumaan, dat houdt hij nooit 30 jaar vol. Met een aantal medegevangenen zint hij op ontsnapping, maar dat zal niet zonder slag of stoot gaan.

Met: Brad Davis, Irene Miracle, John Hurt, Randy Quaid

Kedi- Ceyda Torun

Kedi op IMDb (7,7)
Feelgoodje die ik al een tijd op de schijf had staan maar waarvoor gisteravond het uitgelezen moment was gekomen. Mijn vrouw, moet u weten, is tamelijk gek van katten. En van reizen. Een aantal jaren geleden tripten we naar Istanbul, een wervelende stad die we verlieten met de belofte om zeker terug te keren. Dat was tot nu toe niet gelukt, maar met deze film lukt het althans voor een deel.

Elke wereldstad kent ze: zwerfkatten. Maar er lijkt geen andere stad te zijn dan deze waar er zo met ze wordt omgegaan. De film volgt een trits aan straatdieren en een even zo grote trits aan mensen die de zorg voor deze dieren op zich nemen. Men ervaart het als een plicht, men ervaart het als "gunstig stemmen van de schepper" , men ervaart het als niet meer dan normaal.
Talloos zijn de voorbeelden van vissers, restauranthouders, huiseigenaren en dergelijke die allemaal hun vaste viervoet-bezoekers hebben. Van kitten tot terrorist, van zorgmoeder tot 'king of the road":  het kattentype is gevarieerd. Eigenlijk net zo gevarieerd als de mensensoort, dat leer je zeker uit deze film. Tikje filosofie, tikje burgerplicht, tikje menselijkheid: de film is leerzaam.

Actuele noot: vorige week maakt het stadsbestuur van Istanbul bekend de zorg voor de straatkatten zo veel mogelijk over te nemen , nu er tijdelijk minder mensen op straat mogen zijn door Covid-19. Alles goed en wel, maar dierenliefde gaat door. En gaat voor, voor velen in die stad. (en voor die dame naast me op de bank).
Onthaastend en bemoedigend, dat is zeker een effect van deze film. Beetje herstel van vertrouwen in de mensheid. En dan ook nog eens fraaie beelden van die prachtige stad.

Zagros - Zahim Omar Kalifa

Zagros op IMDb (7,5)
Zo op het oog heeft Zagros alles voor elkaar. Een hard doch vredig leven als schaapherder in de bergen van het Turkse deel van Kurdistan, hij wilde het altijd al. Al sinds zijn vader hem meenam de bergen in, droomde hij ervan zijn eigen kudde te hebben en te mogen hoeden wat hij had.
Zagros is vader van een dochter en getrouwd met de mooiste vrouw van de regio. Alles ok, alles gesettled. Duh..
Voor zijn tochten is hij vaak lang van huis. Op een van die tochten komt zijn broer hem opzoeken en meldt dat er reuring is in het dorp: er gaan roddels en verhalen rond over zijn vrouw. Het dorp beweert dat ze vreemdgaat - met een jeugdvriend nog wel. Zagros spoedt zich naar huis, hij moet praten. Praten met zijn vrouw, maar ook met de dorpsgenoten. Hij moet weten waar dit vandaan komt. Complicerende factor is dat zijn vader dorpsoudste is , een van de oude stempel. Familie-eer is dus zo ongeveer het belangrijkste in het leven. Zagros gelooft zijn vrouw, vaart uit tegen de dorpsraad en er lijkt duidelijkheid. Als bij zijn volgende tocht echter blijkt dat zijn vrouw mishandeld is door mannen in het dorp en dat ze daarop vertrokken is, de bergen in, begint Zagros in verwarring te raken. Ze wil niet meer terug.
Lang verhaal kort: vrouwlief vertrekt met dochter, ze gaat naar België om onderdak te zoeken bij een neef. Lang twijfelt Zagros maar uiteindelijk reist hij haar achterna. Zijn gezin is hem belangrijker dan de dorpstrots en de familieer. Eenmaal in België echter merkt hij dat het hem zwaar valt om vrij te denken: de achterdocht en de twijfel belemmeren een nieuwe start. Helemaal wanneer zijn vader plots voor zijn neus staat. Met een opdracht.

Zwaar thema, mooi gespeeld, stevig drama. Prima film.

Met : Feyyaz Duman , Halima Ilter , Suat Usta

The Promise - Terry George

The Promise op IMDb (5.9)
Uitermate goed initiatief om aandacht te besteden aan zo een belangrijk onderwerp als de genocide op het Armeense volk begin vorige eeuw. Maar wat jammer als het op zo'n drakerige manier verfilmd wordt als in "The promise".
Uiteraard ga je als kijker mee in medeleven met de gruwelen die het volk heeft moeten ondergaan en tegen de schandalige geschiedkundige ontkenning door de oorlogvoerders. Daarvoor is het onderwerp van de film te serieus, je kunt niet om de feiten heen. Maar het is allemaal te bombastisch, te larmoyant en te gecompliceerd verfilmd. Want nee, de vreselijke geschiedenis van de Armenen was niet voldoende om hier een film op te bouwen. Er moest ook nog een romantische interesse in het verhaal worden ingebouwd en dan maar meteen in de vorm van een driehoeksverhouding. En dat daardoor de film wordt opgerekt tot een lengte van 133 minuten, jammer jammer. Het is het allemaal net niet, IMHO. De vijf mensen die voor me zaten en de zaal met tranen op de wangen verlieten, hadden duidelijk een andere ervaring: zij hadden overduidelijk een deel van hun familiegeschiedenis aan zich voorbij zien trekken. Dat doet de film dan goed, juist voor die doelgroep is het belangrijk dat hij gemaakt is. Ik ben een te frequent filmkijker om de onvolkomenheden niet te zien, maar ik snap zeker dat er veel mensen zijn die dit epos moeten zien.

Michael Bogosian woont in de bergen in het zuiden van Turkije. Hij is apotheker, maar wil dokter worden. Om de studie in Constantinopel te kunnen financieren , trouwt hij de dochter van een rijk dorpsopperhoofd. Niet uit liefde, maar dat gaat vast wel komen.
In het prachtige Constantinopel aangekomen huist hij in bij een rijke oom en ontmoet daar diens gouvernante. Love interest! Maar ze is al in een relatie verwikkeld , met een Amerikaanse journalist die op dat moment de aankomende oorlogsdreiging verslaat voor Associated Press. Als de Turken besluiten ten oorlog te gaan, worden de Armeniërs opgejaagd en verdreven. In het gunstigste geval. Vaak worden ze standrechtelijk geëxecuteerd.
Via veel omwegen en via een ongelooflijke serie heen-en-weer verwikkelingen belandden ze aan de Turkse kust, in het nauw gedreven door het moordlustige Turkse leger. Komt er op tijd hulp van buitenaf of zitten ze als ratten in de val?

Soundtrack bevatte werk van Chris Cornell en Serj Tankian, voor wie dat wat zegt. Ter aanbeveling dus.

Met: Oscar Isaac, Charlotte le Bon, Christian Bale
Christian Bale

Sarmasik (a.k.a Ivy) - Tolga Karacelik

Sarmasik op IMDb (8,2)
Tijd voor een Turkse film. We mogen ze niet laten stikken immers, de culturelen en intellectuelen aldaar.
Geen makkelijke film, maar uiteindelijk wel te doen. Voor mij uiteindelijk wat rare "fantastische" elementen, maar de rest van het verhaal is goed te volgen.

De gehele film speelt zich af aan boord van een schip. In het begin monsteren drie mannen aan die hard op zoek zijn naar werk en nog niet weten dat de rest van de bemanning al vier maanden geen salaris heeft ontvangen.
Eenmaal op weg komen de slechte tijdingen door: de reder failliet, de kapitein moet vlak voor de laatste haven voor anker en op zes mensen na de bemanning laten gaan. Hij kiest ervoor om de drie nieuwelingen in ieder geval te houden, de andere mannen hebben immers al genoeg geleden onder de lasten van de reder. Een kombuisman, een voorman , de drie rookies en de kapitein. Dat is het.

De nieuwelingen voeren aanvankelijk hun taken keurig uit maar als ze merken dat ze erin geluisd zijn begint de eerste weigering om slaafs de opdrachten uit te voeren. Een opstand groeit en langzamerhand vertrouwt niemand elkaar meer en weet niemand meer wie nou aan de goede kant staat. Agressie, de laatste drugs, hongerklop . Het wordt een opmaat naar een climax.

The Water Diviner- Russell Crowe

The Water Diviner op IMDb (7,1)
Hij kan er zelf niets aan doen, maar ik heb iets tegen Russell Crowe. Niet persoonlijk, niet als regisseur, maar als acteur. Zijn spel is voor mij te emotieloos, of op zijn minst ongeloofwaardig als hij er emotie in probeert te leggen. Ik kan met die eeuwig neerhangende mimiek niet zien of ie vrolijk of boos is, of ie op het punt staat in huilen uit te barsten of dat ie graag geholpen worden. Nu hoeft niet iedereen een Keira Knightley te worden, maar iets meet gelaatsuitdrukking zou ik waarderen.

Dit gezegd hebbende kan ik met een gerust hart vertellen dat deze film me enorm mee viel. Op een mooie kalme wijze vertelt de film het verhaal van een vader die door het lot hard geraakt is. Zijn kinderen zijn verdwenen in de oorlog (om precies te zijn : in de slag bij Gallipolli). Zijn vrouw verwijt hem niet genoeg gedaan te hebben om dat te voorkomen. Ze pleegt uiteindelijk zelfmoord.
Hij is - op zijn land en dieren na- alles kwijt. Hij besluit een helende reis te maken die hij als queeste aanpakt: hij gaat zijn kinderen terugbrengen. Terug van Turkije naar Australie om ze vervolgens in gewijde grond te kunnen begraven.
Dat gaat uiteraard niet vanzelf. In Turkije is de oorlog nog niet afgelopen, de Grieken rukken op en maken het speuren naar overblijfselen op de slagvelden een stuk lastiger. De man zet door , boekt uiteindelijk resultaat en houdt daar een aantal bijzonder menselijke ontmoetingen aan over. Hij is niet alleen weer vader geworden, maar voor sommigen ook een vriend en voor een enkeling zelfs een mogelijk nieuwe levenspartner. Na moesson komt lentezon.

Als regisseur doet Crowe het dus goed, hij brengt rust in het pijnlijke verhaal. Enkele heftige scenes, maar ook de nodige fraaie beelden van Istanbul en weids Turks landschap: ik vond het goed te doen.

Met Russel Crowe, Yilmaz Erdogan en Olga Kurylenko

Mustang- Deniz Gamze Ergüven

Mustang op IMDb
Mateloos interessante film. Actueel ook, nu de gesprekken met Turkije over toetreding tot de EU weer ophikken. Watskeburt?
Vijf zussen , blije meiden. Onderweg uit school spelen ze wat met de jongens van de klas op het strand en in het water. Niets wat we hier in Nederland schokkend zouden vinden gebeurt, onschuldig spel is het. Zoniet in de ogen van de buurvrouw, die het ziet en de oma van de meisjes waarschuwt.
De dames worden beschuldigd van onzedelijk gedrag, huisarrest volgt, schoolverbod en contactverbod volgt. Oma en de narrige oom Erol - die voor de meiden zorgen sinds het overlijden van hun ouders- maken het huis tot een fort, er is geen ontkomen aan.
Toch weten de dames via regenpijpen nog af en toe weg te sluipen, het gaat goed totdat ook dat ontdekt wordt. De maat is vol.
Erol begint de dames uit te huwelijken, geheel volgens aloud concept. De wederzijdse ouders beslissen terwijl de kinderen elkaar nog niet kennen. Voor ons een gruwel, daar een must die vervolgens gekoppeld wordt aan de verplichte maagdelijkheid van de meissies.

Het jongste zusje ziet de hechte groep uiteen vallen, zusjes verdwijnen uit haar leven terwijl ze de tegenzin van ze af kan lezen. Er komt een gruwelijke ontknoping aan: het is buigen of barsten.

Echt zeer intrigerend gebracht, het jongste meisje Lale steelt je hart met haar ontwapenende opstelling. Zo cru kan haar familie toch niet zijn, dit kan toch niet meer in dit tijdperk?

Prachtfilm.

Winter Sleep ( Kis Uykusu) - Nuri Bilge Ceylan

Winter Sleep op IMDb
Meesterlijke recensies, een Gouden Palm en een fors vooruitgesnelde reputatie. Toch moest ik me er nog even toe zetten om de zaal in te gaan: 196 minuten zware kost, of dat wel geschikt was voor de zondagavond. Toch gedaan en gegaan en daar ben ik nu zeer blij mee.

De film is inderdaad zwaar, traag, slepend en moeizaam. Maar hij is ook prachtig, hij levert visueel genot en hij boeit. Niet iedereen, er waren weglopers in de pauze, maar veel bezoekers toonden zich toch onder de indruk van de beeldkracht.

Cappadocië, een onhergbergzame regio in Turkije. Bizarre, vaak witgekleurde rotsformaties maken het een toeristische trekpleister. In de wintermaanden waarin deze film speelt, is dat toerisme fors minder en dus heeft de hoteleigenaar (de hoofdpersoon) tijd en ruimte voor andere zaken. Hij schrijft columns waarin hij zijn visie geeft op de hele wereld. Die visie wordt weliswaar in woord beleden, maar in de praktijk blijkt hij zelf moeite te hebben om zijn naasten volgens dezelfde inzichten te behandelen. Zijn zus, zijn vrouw, zijn personeel, zijn huurders: elk hebben ze om persoonlijke redenen moeite met hem, terwijl hij op het oog niet heel veel fout doet en in ieder geval van goede wil is.
Langzaam groeit de film naar een gespannen sfeer toe waarin al die sluimerende conflicten langzaam aan het oppervlak komen , waardoor de familiebanden maar ook de verhuurder/huurder banden op scherp komen te staan. Hoe vriendelijk de opstelling van de spelers ook, de woordkeus in de dialogen is vilein en confronterend. En dat nu, dat is het ijzersterke deel van deze film. Het maakt dat je heel veel leert over de communicatie tussen mensen, hoe belangrijk het is om woord én gebaar dicht bij elkaar te houden. Hoe nodig het is om af en toe enige reserve te houden, om niet alles uit te spreken.

Een verre van gemakkelijke film, een volbloed arthouser zelfs. Maar als jij toevallig van die league bent, ga je deze echt goed vinden.

Almanya (Willkommen in Deutschland) - Yasemin Samdereli

Almanya op IMDb

Plezant kneuterige film over wel en wee van Turkse gastarbeiders in Duitsland. Lusten en lasten van een over twee landen verdeeld hart, zo kun je de film samenvatten.
De tocht van de stamvader naar Duitsland, zijn moeizame wortelen, het knokken voor levensonderhoud, de gezinshereniging : het volgt allemaal op elkaar.
Net zoals de film verderop vertelt dat stamvader een opa is geworden die maar geen Duitser wil worden, die een huisje in Turkije heeft gekocht ( voor vakantiedoeleinden, jaja).
Rode draad in de film is het kleine jongetje Cern, die door zijn nichtje het levensverhaal van opa verteld krijgt.

Niet allemachtig hoogstaand allemaal, maar vermakelijk om naar te kijken.

Bal (Honey)- Semih Kaplanoglu

Bal (Honey) op IMDb
Was effe doorbijten , maar daar schrikken de liefhebbers niet van.
Zwijgzame film, deel van een drieluik, van een filmmaker die duidelijk kiest voor visueel indruk maken. Rustige, lange shots. Weinig verheffende gebeurtenissen. Geen enkele tijdsaanduiding. Beperkt aantal rollen.
Dé hoofdrolspeler, het 6-7 jarige jongetje Yusuf , heeft bovendien bijna geen tekst. Dat moet ook wel want hij komt moeilijk uit zijn woorden. Voorlezen in de klas is dan ook een crime voor m, zeker als de meester hem een ander stuk laat voorlezen dan hij zelf aanbiedt (dat kent ie immers uit zn hoofd, da's te makkelijk).

De jongen kan het slecht met zn moeder rooien, is daarentegen verzot op zn vader. Helaas is die veel de deur uit voor zijn beroep. Hij is imker en hangt bijenkorven hoog in de bomen in het bos in de vallei.
Als vader van huis is, is t jochie alleen thuis en mist z'n vader om hem te helpen z'n dagelijkse glas melk op te drinken.
Aangezien de handel van vader moeizaam gaat, moet hij steeds verder van huis om bijenvolk te zoeken. Op steeds gevaarlijker plekken. Dat kan niet goed blijven gaan.

Als ik een woord aan de film mag verbinden: subtiel . Geen woord te veel, toch begrijp je elke emotie van Yusuf, van vader of moeder , van de onderwijzer en van de klasgenootjes. Niet onaardige film.

Enneh: manmanman, wat is Turkije prachtig