Trumbo - Jay Roach

Trumbo op IMDb (7,5)
Intrigerende film. Dit vooral doordat dit waargebeurdje over een zeer interessante periode uit de Amerikaanse geschiedenis gaat. Een geschiedenis die zich ook nog eens herhaalt, maar dan meer op Europees (en vooruit: op Nederlands-nationaal) niveau. De raakvlakken van de communistenjacht in de VS-jaren '50 en de jacht op "politiek-correct' in het Europa van nu zijn onmetelijk. Bij het bekijken van de film kreeg ik het ongemakkelijke gevoel dat Europa aan de vooravond staat van een vergelijkbare fase: dat mensen, die niet per sé "patriottisch"/ "nationalistisch"/ "landslievend" of vergelijkbaar denken, verdacht zijn. En zwartgemaakt dienen te worden.
In de VS van die tijd ging het allemaal nog een stapje verder (we zijn gelukkig nog niet zover). Toenmaals werd de toegang tot de arbeidsmarkt ontzegd aan mensen die "on-Amerikaanse activiteiten" verrichten (lees : ruimer denkbeelden hadden dan louter "Hup Uncle Sam"juichen). En sterker nogL men werd voor het gerecht gesleept, het cachot in geworpen als ware men criminelen. In het land van de onbegrensde mogelijkheden, in het land van the First Amendment. Nog maar 60 jaar geleden he, mensen. Met een uitloop naar halverwege jaren 670, net 40 jaar geleden. Ik was er toen al..
Dalton Trumbo is meester-scriptschrijver in Hollywood. Alle grote regisseurs willen met hem werken en niet voor niets: hij brengt ze succes. Totdat.. Totdat de jacht geopend wordt op mensen die in de jaren 30 een lidmaatschap aangingen van de Amerikaanse Communistische Partij. Die mensen zijn verdacht, want ze juichen minder hard over de verrichtingen van de Yanks in WOII. En als de voormalige bondgenoot Rusland naoorlogs opeens de vijand wordt en  de Koude Oorlog zijn aanvang neemt, begint de grote schoonmaak. Acteurs, regisseurs en scriptschrijvers komen in het spic-en-span gemaakte Hollywood niet meer aan de bak. Trumbo gaat met 10 gelijkgestemden in het verweer, maar verliest. Hij belandt in de bak , het gezin aan de bedelstaf. En zo nog 10 gezinnen.
Na zijn vrijlating verzint hij de ultieme wraak: onder pseudoniemen begint hij als een gek scripts af te leveren om zo de boycot te ontduiken. Het werkt, hij begint weer geld te verdienen. Hij roept zijn oude maten op om mee te schrijven en ze creëren een ondergrondse industrie. Met veel succes ook nog: tot twee maal toe wint een alias van Trumbo de Oscar voor het beste script. Waargebeurd he, mensen?
De film gaat vooral in op de persoonlijke strijd van het gezin Trumbo. En van al die andere getroffen gezinnen. In een fantastisch mooie eindspeech overziet Trumbo in 1970 deze hectische periode. Mooi en gevoelig.

Met oa: Bryan "Heisenberg" Cranstron, Diane Lane,, Louis C.K. en Helen Mirren

Land of Mine (Under Sandet) - Martin Zandvliet

Land of Mine op IMDb (8,0)
Onuitputtelijk is de bron van verhalen over deze oorlog. Er zijn vele oorlogen geweest, maar de filmindustrie blijft opvallend vaak putten uit de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog. Zo ook deze: hij gaat ongelooflijk diep in op de wonden die een oorlog slaat in de gevoelens van mensen voor hun medemens. Twijfel en haat staan dikwijls een nuchtere blik in de weg.
In deze film betekent het dat de Deense bevolking met een enorme haatdragendheid kijkt naar een groepje jongens tussen 16 en 20. Jongens die de botte pech hadden in het verkeerde land geboren te worden en om die reden ten oorlog werden gestuurd, nog goed en wel voordat zij de kans hadden gehad enigszins man te worden en weten hoe de wereld in elkaar steekt.
Op de Deense stranden zijn door de nazi's duizenden, welhaast miljoenen mijnen verstopt omdat men dacht dat de invasie van de geallieerden wel eens via die kant kon komen.
Nu de oorlog voorbij is en er weer genormaliseerd moet worden, zet men de jonge Duitse jochies in om al die mijnen onschadelijk te maken, het strand moet mijnvrij en begaanbaar. En ach, als er een ontploft dan is het toch maar een Duitser die naar God wordt geholpen, nietwaar. Wat is daar nou helemaal aan verloren als het mis gaat?
Sergeant-majoor Rasmussen krijgt de twijfelachtige heer het jongensregiment te begeleiden, te sturen en te motiveren. Dat gebeurt barbaars, conventies van Geneve golden blijkbaar nog niet echt. Er ontstaat een band in de groep, maar gek genoeg langzamerhand ook tussen de Deense legerman en "zijn mannen'. Dat is een zeer ontroerend stuk in een verder zeer harde film.
Vanuit mijn luie stoel is het makkelijk om te zeggen dat de Denen onmenselijk met de jonge jochies omspringen, maar ik snap dat ik ook moet proberen me te verplaatsen in de haatdragendheid, de verwerking van een oorlog door een volk dat geleden heeft. Ik projecteer dingen daarvan op het heden en zie dat de mensheid nog niet veel is opgeschoten in die 70 jaar.

Zeer sterke film, ongemakkelijk goed eigenlijk. Bijzonder realistisch geacteerd, dat maakt het klein en fijn.

Appropriate Adult - Julian Jarrold

Appropriate Adult op IMDb (7,6)
Doorgaans sla ik dit soort tv-films/miniseries over, maar door de aanwezigheid van Emily Watson én doordat ik bekend was met het verhaal, ben ik toch deze in tweeën gehakte film gaan kijken.
Achteraf terecht: Watson doet wat ze goed kan. Emotioneel inleven in een rol van een op het oog doodnormale en timide vrouw, die ze vervolgens naar de toppen van emotionele uitbarsting brengt. Het is geen "Breaking the Waves' of "Angela's ashes' , maar het is opnieuw een prima prestatie.

Watson speelt Janet Leach , een gemiddelde huisvrouw die een cursus volgt voor "Appropriate Adult". Dat is iemand die bij politieverhoren de toehoorder is om ten dienste van de verdachte te bevestigen dat verhoren volgens de regels en ordelijk verlopen. Ze is geen raadsman, maar wel een praatpaal en enigszins tot steun. Wat haar door de verdachte verteld wordt, dient ze ten vertrouwen te houden, dat kan en mag afwijken van de officieel vastgelegde gesprekken.
Ze heeft nog niet eens haar papiertje binnen als ze wordt gevraagd om toehoorder te worden bij gesprekken met een bizarre verdachte: Fred West, een simpele bouwvakker uit Gloucester, wordt ervan verdacht enkele van zijn dochters te hebben omgebracht en ze te hebben begraven in de tuin. Al in de eerste verhoren blijkt West een fantast, die speculeert op veel meer moorden. De recherche spit het hele arsenaal aan vermissingen en coldcases door en komt gaandeweg steeds verder in de verklaringen van West. Die , op zijn beurt, speelt met de waarheidsdrang van de recherche en daarbij heel handig gebruik maakt van de onervarenheid van de toehoorder.
Ze raakt geïmponeerd door de enge koelheid van de man, ze wil heel graag de rechercheurs helpen maar zit vast in haar rol: vertrouwen is vertrouwen, ze kan en mag niets doen met de verklaringen die West haar persoonlijk toefluistert.
Een stuk verderop in het proces, als West en zijn medeplichtige vrouw reeds langs vast zitten, zoekt de moordenaar opnieuw contact met haar. Hij heeft nog enige aanvullende verklaringen en wil die graag met haar delen, omdat zij hem altijd zo vertrouwend heeft behandeld. Leach komt in gewetensnood: haar gevoelens conflicteren. Laat ze zich voor het karretje spannen of helpt ze mee aan het vinden van de ultieme waarheid?

Ik kan me de toenmalige krantenberichten nog goed herinneren over deze spraakmakende zaak in de 90's. Iets te losjes verfilmt m.i. (de warrige houding van de moordenaar is niet altijd even geloofwaardig) , maar wel fijn om Watson deze innerlijke strijd zo goed te zien voeren.

In jouw naam - Marco van Geffen/Jean-Claude van Rijckeghem

In Jouw Naam op IMDb (6,2)
Was de onderstaande film al verdrietig om te kijken, deze kwam nog iets harder binnen. Dat kwam vooral omdat ik onlangs in de vriendenkring iets soortgelijks meemaakte, daardoor dringt dit verhaal harder binnen dan het wellicht twee jaar geleden bij me gedaan zou hebben.

Een jong stel. Ze hebben alles. Een goed huis, goede baan, goede vrienden en een enorm vertrouwen in de toekomst. Bij het bouwen van die toekomst hoort ook de gezinsplanning.
Alles valt in duigen als hun baby'tje kort na de geboorte overlijdt. Daar staan ze: een lege babykamer, een lang-niet-alles begrijpende vriendenkring, een maatschappij die doorgaat waar voor hen het leven stil staat.
Eerst moeten ze hun eigen relatie resetten, ze hadden immers elk hun eigen verwachtingen. Woorden zijn er niet of te weinig, gevoelens te veel. Staan ze nog wel zo dicht bij elkaar? Stort hij zich op zijn werk en zij zich op het huishouden? Of wordt het andersom: wil zij vooruit kijken en hij alleen maar terug? Hoe verwerk je de postnatale gevoelens als je ook nog eens dit verlies erbij moet accepteren?
Ze herkennen elkaar niet meer, maar ze proberen het wel. Vrijen wordt vechten, verhuizen wordt vluchten, werken wordt ontkennen. Ondanks alle hulp die van alle kanten geboden wordt: hoe lang hou je dat vol, voordat je al dan niet doordraait?

Hoewel de film veel stilstaande momenten kent van louter starende acteurs en shots van lege kamers, doet ie toch zijn werk: je gaat nadenken. Wat is logica, wat is emotie? En hoe breng je die twee bij elkaar?

Tehilim- Raphael Nadjari

Tehilim op IMDb (6,1)
Een oudje tussendoor, stond reeds lang op de harde schijf en die behoefde opschoning.
Lekker trage vertelling over de verwerking van gemis. Een doodnormaal gezin in Jeruzalem, waarvan de vader van de ene op de andere dag na een bizar auto-ongeluk verdwijnt. Oudste zoon zit naast hem en gaat na de crash hulp halen. Als hij terugkomt, staat de auto nog tegen de boom. Zijn jongste broertje ligt gewond achterin, maar vader is achter het stuur verdwenen en onvindbaar.
Een moeizaam gezinsproces begint: vanwege hun streng-religieuze achtergrond wordt er in eerste instantie vooral gebeden voor de terugkeer van papa, maar gaandeweg verliest moeder daarin het vertrouwen. Ze bonjourt de rabbi (die gewoon tot de familie behoort overigens) en zijn gevolg haar huis uit en wil zelf in kleine kring de zaken op een rijtje proberen te krijgen.
Oudste zoon Menahem beschouwt dat als verraad. Verraad aan zijn vader, maar ook verraad aan zijn god. Hij zoekt opnieuw zijn opa rabbi op en begint eigenhandig acties op touw te zetten.
De tijd heelt in deze film geen enkele wond, sterker nog: de tijd zaagt ze er steeds dieper in. Niemand staat meer stevig in zijn eigen schoenen, het cement is uit het gezin gesleten.

Moeizame film, maar in zijn geheel wel een geloofwaardige vertelling. Een verdrietige, dat wel. Maar daar zijn we niet bang voor.

De Helleveeg - Andre van Duren

De Helleveeg op IMDb (8,0)
Er zijn vast nog niet heel veel reacties gegeven op deze film op IMDb. Want een 8,0, dat is een uitzonderlijk hoog cijfer. En dat vind ik m ook niet waard. Wel een voldoende, maar dat is op andere gronden verdiend dan louter de film zelf.
Meerdere malen las ik AFTH (Advocaat van de hanen, Tonio, Movo-tapes) maar deze las ik niet. Derhalve liet ik me in de zaal verrassen, wetende dat van der Heijden een vileine schrijver kan zijn.

Zo feeksachtig als de titel verraadt, zo is Tiny niet. Daarvoor laat ze zich te veel wegzetten als "Tientje Poets", de huissloof die haar familie van haar gemaakt heeft. Moeder ziekelijk, vader oer-burgerlijk, zus het Eindhovense huis uit gevlucht (lees: tijdig getrouwd). Het is aan Tiny om de koffie te zetten voor de visite, de was en de schoonmaak te regelen. Ze voelt zich misbruikt. En dat blijkt later terecht.
Ze ontwikkelt een stevige grote bek, maar handelt er niet naar. Immers, in die tijd -aren vijftig tot zeventig- begon de grote ontkerkelijking en trokken duizenden uit de provincie naar het ruimer denkende Amsterdam (of vergelijkbare steden). Het benauwende plattelandsleven met zijn overmatige dienstbaarheid aan de werkgever, met de bemoeienis van de kerk en met zijn dreigingen van incest en misbruik liet zijn sporen na. Tientje's broertje vlucht wél, maar zij blijft. Gek genoeg.
Hordes minnaars verdringen zich om het vrijpostige meisje, maar stuk voor stuk haken ze af. Meestal om redenen van familieplanning, want ze (b)lijkt onvruchtbaar.
Tussen Tiny en haar neefje Albert is een sterke band. In haar momenten van rust neemt ze hem apart en vertelt ze hem verhalen die hij met rooie oortjes aanhoort. Pas decennia later, als Tiny toch vertrokken is (zij het naar het aanpalende Breda), komt het tot een catharsis: de jonge neef is een man geworden en wil klaarheid scheppen in zijn gevoelens voor zijn rebelse tante. Dat moet wel knallen.

Stilistisch goede film, een sterke Hannah Hoekstra en een permanent aanwezige moraal, dat zijn de goede kanten van de film. Ze winnen het van de mindere kanten (het overdreven Brabantse accent, de bij vlagen potsierlijke grime). Voldoende film, maar zeker geen 8.

Brooklyn - John Crowley

Brooklyn op IMDb (7,5)
Alles zit in het gezicht van Eilis. De onwaarschijnlijk mooie mimiek van Saoirse Ronan is de sterkste troef van deze film. Terecht genomineerd voor een Oscar. Ze is timide waar ze dat moet zijn, ze verraadt hunkering en twijfel als de situatie ernaar is, ze is verdrietig en blij zo blij of verdrietig als je maar kunt zijn. Prachtig om naar te kijken, ijzersterk verbeeldt ze het steeds ingewikkelder geworden leven van een jonge vrouw.

Om en nabij 1950. Eilis is een jonge vrouw in het Ierse gehucht Enniscorthy. Met moeder en zus woont ze in dit uitzichtloze dorp: de jongens zijn allemaal hetzelfde, geen van hen interesseert Eilis. Uitzicht op werk of een iets grootser dan saaie toekomst is er niet. Ze waagt de stap en emigreert.
Over de grote plas belandt ze in Brooklyn waar ze - na een stevige tik die "heimwee" heet- gaandeweg de stapjes neemt die de zo gewenste spanning en verandering in haar leven kan brengen. Ze belandt bij een hospita die meerdere meisjes onder haar hoede heeft en ze doet het goed. Haar werk begint te floreren als ze meer zelfvertrouwen krijgt, ze start een studie (om net zo te worden als haar zus) en uiteindelijk ontmoet ze op het bal een meer dan lieve jongen. Die investeert veel in haar en aarzelend zet Eilis de eerste stapjes op het pad der liefde. Dan slaat het noodlot toe.
Haar beminde zus in Ierland overlijdt plotseling en Eilis wil erheen. Om nog even bij haar zus te zijn, maar ook om haar moeder te steunen. Vriendlief snapt het maar dwingt toch nog - net voor haar vertrek- af dat ze gaan trouwen. Als ware het om zeker te weten dat ze terugkomt.
Terug in Ierland verwerkt Eilis het verdriet en wacht ze met de terugkeer naar de VS totdat ze het huwelijk van haar beste vriendin heeft bijgewoond. En die vriendin die heeft weer een vriend. Die ze probeert te koppelen. En de baas van haar zus biedt haar werk aan. Plotseling zijn voor Eilis de kansen gekeerd: opeens zou ze wel een toekomst hebben in haar eigen geboorteland. Maar ze draagt dat geheim, dat ze met niemand kan delen.

Met oa; Saoirse Ronan, Jim Broadbent, Julie Walters, Dromnhall Gleeson